Ansiklopedi › Halk

Lidyalı Pythios

Kserkses'in ordusunu yaklaşık MÖ 481'de Kelainai'de ağırlayan, yalnızca Herodotos'tan bilinen zengin Lidyalı ev sahibi

Atys oğlu Pythios, Herodotos'un Kral'dan sonra çağının en zengin adamı olarak andığı bir Lidyalıdır. Kserkses'in ordusunu Sardes'e yürüyüşü sırasında Kelainai'de ağırlamış ve servetini sefer için sunmuştur. Onunla ilgili anlatılar servet ve kraliyet gücü üzerine ahlaki öyküler biçimindedir; dönemine ait hiçbir belge ondan söz etmez.

Oyunda: Oyun Pythios'un adını Kronik'te ve olay makalelerinde anar; Sardes darphanesi maddesi ise onu Kserkses'e büyük bir servet sunan bir Lidyalı olarak tanıtır. Kendine ait bir mekaniği yoktur.

Kelainai'deki ordunun ev sahibi

Antik anlatı

Herodotos'a göre Atys oğlu Pythios, Kserkses'i ve bütün ordusunu Sardes'e yürüyüş sırasında Frigya'daki Kelainai'de ağırlamıştır; bu olay büyük olasılıkla 481 sonbaharında yaşanmıştır. Herodotos, Pythios'un onlara ziyafet verdiğini ve savaş için maddi destek sunduğunu söyler. Herodotos onu Kral'dan sonra bilinen en zengin adam olarak anar.

Herodotus 7.27

Teklif ve Kral'ın yanıtı

Antik anlatı

Herodotos, Pythios'un gümüşünü ve altınını sunduğunu, bunlar olmadan da geçinecek kadar malı olduğunu söylediğini aktarır. Kserkses'in onu övdüğü ve konuk-dostu edindiği söylenir. Herodotos, Pythios'un sikke varlığının dört milyon dariğin biraz altında olduğunu, eksik kalan tutarı da Kral'ın kendisinin tamamladığını ekler. Rakamlar Herodotos'a aittir ve başka hiçbir kaynakta doğrulanmaz.

Herodotus 7.28-29

Altın çınar ve asma

Antik anlatı

Herodotos'ta Kserkses'in yanındaki Persler, Pythios'u Dareios'a altın bir çınar ağacı ve altın bir asma armağan eden adam olarak hatırlar. Bu anlatı, Pythios'u Pers sarayının köklü bir hizmetkârı olarak gösterir. Gerçek servetinin büyüklüğü hakkında hiçbir şey kanıtlamaz.

Herodotus 7.27

Büyük oğulun hikâyesi

Geç dönem efsanesi

Herodotos'a göre Pythios sonradan Kserkses'ten en büyük oğlunu askerlikten bağışlamasını istemiş. Kserkses'in öfkelendiği, oğlu ikiye böldürdüğü ve ordusunu iki parçanın arasından geçirdiği söylenir. Hikâye, kibir ve bir kralı sınamanın tehlikesi üzerine bir ders işlevi görür. Ahlaki bir kalıpla anlatılmıştır ve hiçbir Pers kaynağı onu doğrulamaz.

Herodotus 7.38-39

Hikâyeye dair kuşkular

Tartışmalı

Tarihçiler, Sardes satraplık merkezi olduğu için ordunun konuğu olarak zengin bir Lidyalı soylunun ağırlamış olabileceğini genel olarak kabul eder. Ancak devasa meblağlar ve oğlunun öldürülmesi konusunda daha temkinlidirler. Herodotos'un Kserkses'i kısmen kibrin simgesi olarak işlev görür; bu tür olaylara Pers bakışı ise günümüze ulaşmamıştır.

P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002