Ansiklopedi › Yerler

İstros

Dareios'un İskit seferi için köprülenen Aşağı Tuna, yaklaşık MÖ 513

Oyunda: Bölüm 6: Tekne Köprüsü

İstros, Avrupa'nın büyük nehri Tuna'nın Yunanca adıydı. Yaklaşık 513'te Dareios'un Yunan tebaası, Kral'ın ordusu kuzeye İskitlerin üzerine yürüyebilsin diye nehrin aşağı kesimine teknelerden bir köprü kurdu. Herodotos'a göre İskitler İonlara köprüyü yıkmaları için ısrar ettiğinde Miletli Histiaios köprünün korunmasını savundu ve Dareios'un ordusu onun üzerinden geçerek kurtuldu.

Oyunda: İstros altıncı bölümdür ve yaklaşık 513'te geçer. Kronik notu Herodotos'u izler: İonlar nehrin ağızlarının ayrıldığı yerde üzerine köprü kurdular, Histiaios da geçidi Dareios için korudu.

Avrupa'nın büyük ırmağı

Antik anlatı

Herodotos, İstros'u bildiği en büyük nehir olarak anar. Keltlerin ülkesinden başlayarak tüm Avrupa'yı boydan boya geçtiğini ve birkaç ağızla Karadeniz'e döküldüğünü söyler. Birçok kolunu sıralar ve onu Nil'le karşılaştırır. Yunanlılar için nehrin aşağı kesimi Trakya'nın sınırını ve kuzeyde İskit ülkesinin başlangıcını belirliyordu.

Herodotus 2.33-34; 4.47-50

İon köprüsü ve düğümlü ip

Antik anlatı

Herodotos'a göre İonlar, Aiolisliler ve Hellespontoslu Yunanlılardan oluşan bir donanma denizden nehrin yukarısına iki gün yol aldı ve nehrin ağızlarının ayrıldığı yerde üzerine köprü kurdu. Dareios Bosporos'tan karadan yürüyerek geldi ve nehri geçti. Önce köprüyü yıkmayı düşündü, ama Mytileneli Koes ona köprüyü korumasını öğütledi. Bunun üzerine Dareios bir ipe altmış düğüm attı ve Yunan tiranlarına her gün bir düğüm çözmelerini, hepsi çözüldüğünde kendisi dönmemişse yurtlarına yelken açmalarını buyurdu.

Herodotus 4.89, 4.97-98

Histiaios geçidi tutuyor

Antik anlatı

Herodotos'un anlattığına göre İskitler köprüye gelip İonlardan köprüyü yıkmalarını ve Dareios'u mahsur bırakmalarını istemiştir. Miletli Histiaios ise her tiranın kentini ancak Kral'ın desteğiyle yönettiğini savunmuştur. Yunanlılar İskitleri yatıştırmak için kuzey kıyısındaki kısa bir bölümü sökmüştür. Dareios geceleyin vardığında gür sesli bir Mısırlı Histiaios'a seslenmiş ve köprü yeniden kurulmuştur.

Herodotus 4.136-141

Miltiades köprünün yıkılmasını önerdi mi

Tartışmalı

Herodotos, Khersonesos'un Atinalı tiranı Miltiades'in köprünün yıkılmasını savunduğunu aktarır. Pek çok tarihçi bundan şüphe eder, çünkü Miltiades 493'e dek Khersonesos'u bir Pers tebaası olarak yönetmeye devam etmiştir. Hikâye, o yıl dönüşünün ardından Khersonesos'taki tiranlığı nedeniyle yargılandığında kendisine yardım etmek için Atina'da anlatılmış olabilir.

Herodotus 4.137; 6.104

Ne kadar uzak, kaç kişi ve neden

Tartışmalı

Sefere dair hiçbir Pers metni yoktur; ancak Dareios'un mezar yazıtı, genellikle Avrupa İskitleri olarak yorumlanan "denizin ötesindeki Sakalar"ı sayar. Herodotos 700.000 asker ve 600 gemi rakamını verir; tarihçiler bu rakamları fazlasıyla abartılı sayar, bozkır boyunca süren uzun takip anlatısından da yaygın biçimde kuşku duyulur. Genellikle 513 dolaylarına konan tarihi de, amacı da, yani Herodotos'un dediği gibi intikam mı yoksa Trakya ile Karadeniz'in denetimi mi olduğu da hâlâ tartışılmaktadır.

Herodotus 4.1, 4.87; DNa; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002