Ansiklopedi › Askerler ve gemiler

Kuşatma Kulesi

Surlara saldırmak için tekerlekli ahşap makine, Yakın Doğu ve Yunanistan, MÖ 9.-4. yüzyıl

Kuşatma kulesi, okçuların savunucuları yukarıdan vurabilmesi ve askerlerin mazgallara ulaşabilmesi için bir kent duvarına kadar itilen tekerlekli bir ahşap çatkıydı. Asur, kuleye benzer makineleri Perslerden çok önce kullanmıştı. Ancak MÖ 530-479 yıllarının Ahameniş savaşları için kaynaklar, Pers ordularının kentleri başlıca toprak rampalar, lağımlar ve adı verilmeyen makinelerle aldığını anlatır; kuleler hakkında açık bir şey söylemez.

Oyunda: Oyun, kuleyi okçular ve bir geçit köprüsü taşıyan, ateşle ya da bir huruçla yok edilebilen bir düşman kuşatma aracı olarak sahaya sürer. MÖ 530-479 arasında hiçbir asi ya da Yunan kuvvetinin böyle bir araç kullandığı bilinmez; dolayısıyla bu birlik bir basitleştirmedir.

Perslerden önce Asur kuşatma makineleri

Belgelerde

9. yüzyıldan itibaren Asur saray kabartmaları, önünde koçbaşı, üstünde okçuların bulunduğu bir kule taşıyan tekerlekli makineler gösterir. Sanherib'in Ninova'daki kabartmaları MÖ 701'deki Lakiş kuşatmasını tasvir eder. Bu sahnelerde böyle makineler toprak rampalar üzerinden surlara doğru itilir, savunucular ise üzerlerine meşaleler atar. Bunlar, Perslerin miras aldığı dünyadan kule benzeri makinelerin elimizdeki en iyi tasvirleridir.

Lachish reliefs, South-West Palace, Nineveh; D. Ussishkin, The Conquest of Lachish by Sennacherib, 1982

Pers orduları kentleri nasıl alırdı

Antik anlatı

Herodotos'a göre Harpagos, MÖ 545 dolaylarında İon kentlerini savunucuları içeride kıstırıp surlarına karşı toprak yığarak ele geçirmiştir. Libya'daki Barka'da Persler lağım kazdı. MÖ 494'te Milet'te surların altını oydular ve her türlü kuşatma aletini getirdiler. Herodotos bu kuşatmaların hiçbirinde hareketli bir kuleden söz etmez.

Herodotus 1.162; Herodotus 4.200; Herodotus 6.18

Paphos'taki kuşatma rampası

Belgelerde

Kıbrıs'taki Eski Paphos'ta kazıcılar, Perslerin büyük olasılıkla yaklaşık MÖ 497'de Kıbrıs ayaklanmasını bastırırken şehir surlarına dayanarak inşa ettikleri rampayı buldu. Rampa moloz, kırık heykeller ve yüzlerce ok ucu ile başka atış silahlarıyla doldurulmuştu. Savunucular rampanın altına tüneller kazdı ve onu yıkmak için kerestelerini yakmaya çalıştı. Herodotos Perslerin Kıbrıs şehirlerini kuşatmalarını anlatır, ancak Paphos'u betimlemez.

F. G. Maier and V. Karageorghis, Paphos: History and Archaeology, 1984; Herodotus 5.115

Persler kule inşa eder miydi

Tartışmalı

Perslerin Asur tarzı kule makineleri kullanıp kullanmadığı belirsizdir. Herodotos'un Milet'teki makineler için kullandığı sözcük muğlaktır ve hiçbir Ahameniş tasviri ya da metni hareketli bir kule göstermez. Yüksek, tekerlekli kuleler ancak daha sonraki Yunan kaynaklarında açıkça anlatılır: MÖ 409'da Selinus'ta Kartacalılar ve 397'de Motya'da Dionysios için. Bu nedenle pek çok tarihçi kulelerin ancak MÖ 400 dolaylarında yaygınlaştığını düşünür.

Diodorus 13.54; Diodorus 14.51; P. B. Kern, Ancient Siege Warfare, 1999

Kyros'un öküzlerle çekilen kuleleri

Geç dönem efsanesi

Ksenophon, Kyros'tan bir buçuk yüzyılı aşkın bir süre sonra yazdı. Onun anlatısında Kyros, savaşçıları meydan muharebesine taşımak için öküz koşumlarıyla çekilen büyük, tekerlekli kuleler yaptırır. Kyropaideia, ideal hükümdar üzerine ahlaki bir romanstır. Bu sahne büyük olasılıkla MÖ 540'lardan kalma herhangi bir kanıttan çok Ksenophon'un kendi döneminin askerî düşüncesini yansıtır.

Xenophon, Cyropaedia 6.1