Ansiklopedi › Binalar

İon Gemi Ustaları

Dareios için İstros'a köprü kuran Yunan gemi tayfaları ve marangozları, yaklaşık MÖ 513

Oyunda: Bölüm 6: Tekne Köprüsü

Dareios, İskitlere karşı seferi için İonia ve Hellespontos'taki Yunan kentlerine, donanmalarıyla İstros'tan (Tuna) yukarı çıkıp nehrin üzerine köprü kurmalarını buyurdu. Gemi ustaları ve tayfaları geçidi kurup korudu; Herodotos, Kral'ın güvenle dönüşünü onların sadakatine bağlar. Bu olay, Pers krallarının büyük işler için tebaa halklarının becerilerinden nasıl yararlandığını gösterir.

Oyunda: Oyun, gemi ustalarının nehir kıyısındaki bir kızakta oduncuların kerestesiyle yeni teknelerin iskeletini kurduğunu gösterir. Herodotos, İonların kendi donanmalarıyla nehrin yukarısına yelken açtığını söyler ve tarihçiler köprüyü muhtemelen bu gemilerin oluşturduğunu düşünür; dolayısıyla bu bir basitleştirmedir.

İstros'a gönderilen donanma

Antik anlatı

Herodotos'a göre Dareios İonlara, Aiollara ve Hellespontos Yunanlılarına Karadeniz'den geçip İstros'a yelken açmalarını buyurdu. Denizden iki gün ırmak yukarı gidip ırmağın ağızlarının ayrıldığı yerde köprü kurdular. Herodotos sefer için 600 gemilik bir donanmadan söz eder; pek çok tarihçi bu rakamı fazla yüksek bulur.

Herodotus 4.87, 4.89

Gemilerden yapılmış bir köprü

Tartışmalı

Herodotos, İstros köprüsünün nasıl kurulduğunu hiçbir yerde anlatmaz. Yalnızca Dareios'un daha sonra İonlara köprüyü yıkıp tayfalarıyla birlikte karadan kendisini izlemelerini buyurduğunu aktarır. Bu yüzden tarihçilerin çoğu, köprünün de Kserkses'in sonraki Hellespontos köprüleri gibi donanmanın kendi gemilerinin birbirine bağlanmasıyla oluşturulmuş bir dizi olduğunu düşünür. Yerinde yeni teknelerin de yapılıp yapılmadığı bilinmiyor.

Herodotus 4.97, 7.36; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

İon gemileri nasıl yapılırdı

Belgelerde

Akdeniz'de kazılan batıklar, bu döneme ait teknelerin "önce kabuk" yöntemiyle inşa edildiğini gösterir. Gemi ustaları kaplama tahtalarını kenar kenara, zıvana-geçme bağlantılarla ya da bazı eski Yunan teknelerinde dikerek birleştirir, postaları sonradan eklerdi. Bu iş kurutulmuş kereste, usta marangozlar ve zaman gerektirdiğinden, büyük olasılıkla mevcut bir donanma kullanılmıştır.

J. R. Steffy, Wooden Ship Building and the Interpretation of Shipwrecks, 1994

Geçidi korumak

Antik anlatı

Herodotos'a göre Dareios İonlara altmış düğümlü bir sırım verdi ve her gün birini çözmelerini, hepsi çözüldüğünde dönmemiş olursa yurtlarına yelken açmalarını söyledi. İskitler onları köprüyü yıkmaya kışkırttığında, Herodotos'un aktardığına göre Atinalı Miltiades buna razı oldu, ama Miletli Histiaios tiranları köprüyü korumaya ikna etti ve köprünün yalnızca İskit yakasındaki kısmı söküldü.

Herodotus 4.98, 4.136-139

Kayıklar için Pers muhasebesi

Belgelerde

Elephantine'den MÖ 412 tarihli, daha geç döneme ait bir Aramice mektup, satrap Arsames'in bir kayığın onarılmasını buyurduğunu kaydeder ve kalasları, çivileri ve diğer malzemeleri sayılarıyla tek tek sıralar. Dareios'tan çok sonraya aittir, ancak Pers memurlarının gemilerde kullanılan malzemeleri ne kadar titizlikle izlediğini gösterir.

TAD A6.2 (B. Porten and A. Yardeni, Textbook of Aramaic Documents from Ancient Egypt)