Ansiklopedi › Savaşlar ve olaylar

Kıbrıs isyanı

Kıbrıs krallıklarının İon İsyanı sırasında Dareios'a karşı ayaklanması, MÖ 498-497

Oyunda: Bölüm 7: Sardes Yanıyor

MÖ 498'de Sardes'in yakılmasından sonra Kıbrıs'taki şehir krallıklarının neredeyse tümü, Salamisli Onesilos önderliğinde İon İsyanı'na katıldı. Bir Pers ordusu Kilikya'dan bir Fenike donanmasıyla birlikte karşıya geçti, Salamis yakınlarında bir kara savaşı kazandı ve ardından asi şehirleri tek tek aldı. Herodotos adanın yalnızca bir yıl özgür kaldığını söyler; adanın kaybı büyük olasılıkla doğudaki İon davasını zayıflattı.

Oyunda: Kronik, Kıbrıs'ın isyana katıldığını ve Kilikya'dan gelen bir Pers ordusunun bir yıl içinde adayı geri aldığını kaydeder; tarih MÖ 497'dir. Bu Herodotos'la uyuşur, ancak ada MÖ 498'de ayaklanmıştı ve bazı kuşatmalar ana muharebeden sonra da sürdü.

Onesilos Salamis'i ele geçiriyor

Antik anlatı

Herodotos, Salamis Kralı Gorgos'un küçük kardeşi Onesilos'un Perslere karşı isyan için uzun süredir ısrar ettiğini söyler. Gorgos reddedince Onesilos onu kentin dışında bıraktı ve Gorgos Pers tarafına kaçtı. Bunun üzerine Onesilos'un kuşattığı Amathus dışında bütün Kıbrıs krallıkları isyana katıldı.

Herodotus 5.104

Kara ve deniz savaşı

Antik anlatı

Herodotos, Pers Artybios'un Kilikya'dan bir ordu getirdiğini, Fenike gemilerinin adanın çevresinden denizle ilerlediğini ve asilere yardım için bir İon donanmasının geldiğini aktarır. İonlar denizde kazandı, ancak Salamis yakınlarındaki kara savaşında Kourionlu Stesenor Perslere geçti, Salamis'in savaş arabaları da onu izledi. Onesilos düştü, Soloi Kralı Aristokypros da öyle. Artybios da çarpışmada öldürüldü.

Herodotus 5.108-113

Şehirlerin kuşatılması

Antik anlatı

Herodotos, Salamisliler kentlerini Gorgos'a geri verirken diğer Kıbrıs kentlerinin kuşatma altına alındığını söyler. Onesilos'un öldüğünü duyan İon donanması eve döndü. Soloi en uzun direnen kent oldu ve Perslerin surun altını kazmasıyla beşinci ayda düştü. Herodotos, Kıbrıslıların yeniden Kral'ın egemenliği altına alınmadan önce bir yıl özgür kaldığını söyleyerek bitirir.

Herodotus 5.115-116

Eski Paphos'taki kuşatma rampası

Belgelerde

Eski Paphos'un bulunduğu yer olan Kouklia'daki kazılar, kent suruna, kuzeydoğu kapısının yakınında yaslanmış büyük bir kuşatma rampası ortaya çıkardı. Dolgusunda kırık heykeller ve adak parçaları vardı; içinde ve çevresinde yüzlerce ok ucu ve başka silahlar bulundu. Savunanlar rampayı yıkmak için altına tüneller kazdı. Kazı ekibi saldırıyı yaklaşık MÖ 497'deki Pers yeniden fethine tarihler; bu da Herodotos'un yalnızca genel hatlarıyla andığı kuşatmalara dair somut bir kanıt sunar.

F. G. Maier and V. Karageorghis, Paphos: History and Archaeology, 1984

Onesilos'un başı

Geç dönem efsanesi

Herodotos, Amathuslular'ın Onesilos'un başını kesip kapılarının üstüne astığını anlatır. Arılar boş kafatasını petekle doldurunca bir kehanet, başı gömmelerini ve Onesilos'a kahraman olarak her yıl kurban sunmalarını buyurmuş. Hikâye yerel bir kültün kökenini açıklar ve bir kayıttan çok bir harikalar masalı biçiminde kurgulanmıştır.

Herodotus 5.114