Ansiklopedi › Halk

II. Amasis

MÖ 570-526 arasında hüküm süren Mısır Firavunu; ölümü Pers fethinden önce gerçekleşti

Oyunda: Bölüm 2: Mızrak Taşıyıcı

II. Amasis, Mısır'ı yaklaşık kırk dört yıl yönetti ve Kambyses'in saldırısından kısa süre önce, MÖ 526'da öldü. Savaş, oğlu III. Psamtik'e miras kaldı. Onunla ilgili anlatılanların çoğu, kral hakkındaki Mısır hikâyelerini derleyen Herodotos'a dayanır; Mısır anıtları ile Udjahorresnet'in heykeli ise olaylara Mısır'dan bakan bir görüş sunar.

Oyunda: Amasis, yalnızca Ansiklopedi'deki Mısır'ın fethi ve Pelusion Muharebesi ile ilgili olay maddelerinde anılır. Hiçbir bölümde yer almaz ve kendine ait bir oyun mekaniği yoktur.

Kral olan bir general

Antik anlatı

Herodotos'a göre Amasis'i Kral Apries, Mısır ordusundaki bir isyanı yatıştırması için göndermişti; ancak askerler onu kral ilan etti. Apries, Yunan ve Karyalı paralı askerlerle üzerine yürüdü ama yenildi ve Amasis tahta çıktı. Herodotos onun saltanatını kırk dört yıl olarak verir; modern tarihçiler bunu MÖ 570 ile MÖ 526 arası diye hesaplar.

Herodotus 2.161-169, 2.177

Ayak yıkama teknesi hikâyesi

Geç dönem efsanesi

Herodotos'a göre Amasis alçakgönüllü bir aileden geliyordu ve saray erkânı onu hor görüyordu. Altın bir ayak leğenini eritip bir tanrı heykeli yaptırdı; halk da bu heykele taptı. Ardından Amasis, eleştirenlerine kendi yükselişinin de aynı örüntüyü izlediğini söyledi. Bu hikâye krallık üzerine bir ahlak dersidir ve hiçbir belge onu doğrulamaz.

Herodotus 2.172

Naukratis ve Yunanlılar

Antik anlatı

Herodotos'a göre Amasis Yunanlılardan yanaydı ve Naukratis'i, Yunan tüccarların ticaret yapıp yerleşmesine izin verilen tek liman hâline getirdi. Ayrıca Lidya Kralı Kroisos'la bir ittifakı olduğunu aktarır. Kazılar, Yunanlıların Naukratis'te onun saltanatından önce de ticaret yaptığını gösteriyor; bu yüzden onun uygulaması, var olan bir limanı düzenlemesi olarak görülmelidir.

Herodotus 2.178-179, 1.77

Kambyses neden geldi

Tartışmalı

Herodotos, işgalin nedenleri konusunda birbiriyle çelişen anlatılar aktarır. Bir hikâyeye göre Amasis, Kambyses'e gelin olarak kendi kızı yerine Apries'in bir kızını gönderdi ve kız bu hileyi ortaya çıkardı. Herodotos, Perslerin hikâyeyi farklı anlattığını söyler; Kambyses'in Kyros'un oğlu olduğunu belirterek onun bu kadının oğlu olduğu yönündeki Mısır iddiasını da reddeder. Modern tarihçiler bu anlatıları birer hikâye sayar; bunun yerine Persler'in Babil ve Lidya'dan sonra Mısır'ı alma hırsına bakar.

Herodotus 3.1-3

Ölüm, Psamtik ve mumya

Antik anlatı

Herodotos'a göre Amasis, Persler gelmeden önce ölmüştü ve oğlu III. Psamtik, Kambyses Mısır'a vardığında yalnızca altı aydır hüküm sürüyordu. Herodotos ayrıca Kambyses'in Amasis'in cesedini Sais'teki mezarından çıkarttırıp ona hakaret ettirdiğini, sonra da yaktırdığını söyler. Herodotos, ölüleri yakmanın hem Pers hem de Mısır geleneğine aykırı olduğunu da ekler; birçok tarihçi bu anlatıdan şüphe eder.

Herodotus 3.10, 3.16

Mısır'dan bakış

Belgelerde

Amiral Udjahorresnet, Amasis ve III. Psamtik döneminde görev yaptı. Kendi heykel yazıtı, Kambyses'e ve Pers krallarına nasıl hizmet etmeye başladığını anlatır ve yönetim değişikliğine dair Mısırlı bir anlatı sunar.

Statue of Udjahorresnet