Ansiklopedi › Halk

Idanthyrsos

MÖ 513 civarında Dareios'un İstros'un kuzeyindeki seferiyle karşılaşan İskit kralı

Oyunda: Bölüm 6: Tekne Köprüsü

Idanthyrsos, Herodotos'un İstros'un kuzeyinde Dareios'un ordusuyla karşılaşan İskit kralına verdiği addır. Herodotos'un anlatısında o, açık bir meydan savaşını reddetmiş, Persleri bozkırın içlerine doğru peşinden sürüklemiş ve Dareios'un ya savaş ya da boyun eğ yönündeki talebine karşılık vermiştir. Ad Herodotos'tan bilinir; onu anan, günümüze ulaşmış hiçbir Pers ya da İskit metni bilinmemektedir.

Oyunda: Oyun, Idanthyrsus'tan yalnızca Dareios'un İskit seferini ve İstros köprüsündeki tartışmayı anlatan olay yazılarında söz eder. Kendisine ait bir figürü, seviyesi ya da mekaniği yoktur.

Herodotos'a göre kimdi

Antik anlatı

Herodotos, İdanthyrsos'u İskitlerin bir kralı olarak anar ve onu Dareios'la karşılaşan önder olarak gösterir. İki İskit kralı daha, Skopasis ile Taksakis'in ona katıldığını söyler; böylece savunma üç hükümdar ile halkları arasında paylaşılmıştır.

Herodotus 4.120

Savaş yerine geri çekilme

Antik anlatı

Herodotos'a göre İskitlerin savunacakları ne kentleri ne de tarlaları vardı; bu yüzden Perslerin önünden çekildiler, kuyuları tıkadılar ve sürülerini önlerine katıp götürdüler. Perslerin kendilerini izlemesini sağladılar ve yem toplayanları atlılarla rahatsız ettiler. Bu anlatıma göre Dareios kesin sonuçlu bir savaşı dayatamadı.

Herodotus 4.120-4.125

Dareios'a gönderilen haber

Antik anlatı

Herodotos, Dareios'un Idanthyrsos'a bir atlı göndererek neden durmadan kaçtığını, neden ya savaşmadığını ya da boyun eğmediğini sorduğunu aktarır. Idanthyrsos, olağandışı bir şey yapmadığını, İskitlerin kaybedecek şehirleri ya da ekinleri olmadığını, Dareios İskit ata mezarlarını rahatsız etmeye kalkıştığında kim olduğunu öğreneceğini söyleyerek karşılık verir. Ayrıca Dareios'un kendi efendisi olmadığını ekler.

Herodotus 4.126-4.127

Kuş, fare, kurbağa ve oklar

Geç dönem efsanesi

Herodotos'a göre İskitler Dareios'a bir kuş, bir fare, bir kurbağa ve beş ok gönderdi. Dareios bunu toprak ve suyun teslimi saydı; Gobryas ise Perslerin kuşlar, fareler ya da kurbağalar gibi kaçıp kurtulamazlarsa okla vurulacakları yönünde bir uyarı olarak yorumladı. Bu sahne ahlaki bir hikâyenin biçimini taşır ve başka hiçbir kaynakla sınanamaz.

Herodotus 4.131-4.132

Tarihçiler seferi nasıl yorumluyor

Tartışmalı

Herodotos seferi bir başarısızlık, Dareios'un geri çekilişini ise dar bir kurtuluş olarak sunar. Birçok modern tarihçi, amacın hiçbir zaman İskitleri yok etmek olduğundan şüphe eder ve Persler'in sonrasında Trakya üzerindeki hâkimiyetlerini sürdürdüğüne dikkat çeker. Herodotos'un adını verdiği İskit önderlerinin gerçek kişileri ne ölçüde yansıttığı doğrulanamaz.

P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002