Ansiklopedi › Savaşlar ve olaylar

Milet'in düşüşü

Perslerin İonia Ayaklanması'nın önde gelen kentini ele geçirmesi, İonia, MÖ 494

Oyunda: Bölüm 7: Sardes Yanıyor

494'te, İon donanması Lade'de dağıldıktan sonra Pers kuvvetleri Milet'i karadan ve denizden kuşattı ve ele geçirdi. Milet, 499'dan beri İonia İsyanı'na öncülük etmişti. Herodotos kentin alınışını isyanın belirleyici darbesi sayar: erkeklerinin çoğu öldürüldü, kadınları ve çocukları köleleştirildi, hayatta kalanlar Asya'nın derinliklerine sürüldü.

Oyunda: Oyun, Herodotos'un anlattığı gibi lağımla kazanılan bir kuşatmayı gösterir. Konuyu basitleştirir: Herodotos erkeklerin hepsinin değil çoğunun öldürüldüğünü söyler ve isyan hemen bitmedi; Persler 493'ü adaları ve Hellespontos'u geri almakla geçirdi.

Kara ve denizden kuşatma

Antik anlatı

Herodotos'a göre İon donanması Lade'de dağıldıktan sonra Pers komutanları Milet'i karadan ve denizden kuşattı. Surların altına lağımlar kazdılar ve her türlü kuşatma makinesini getirdiler. Aristagoras'ın isyanı başlatmasından sonraki altıncı yılda kenti aldılar. Herodotos kuşatan ordu için bir sayı vermez ve son saldırı için hiçbir Pers komutanının adını anmaz.

Herodotus 6.18

Ölüm, kölelik ve sürgün

Antik anlatı

Herodotos, uzun saçlı diye tanımladığı Perslerin Miletli erkeklerin çoğunu öldürdüğünü, kadınları ve çocukları köle yaptığını söyler. Esirler Susa'ya götürüldü. Dareios onlara bir zarar daha vermedi ve onları Dicle'nin ağzına yakın, Pers Körfezi kıyısındaki Ampe'ye yerleştirdi. Persler kenti ve ovasını kendilerine ayırdı, dağlık bölgeyi ise Pedasalı Karyalılara verdi.

Herodotus 6.19-20

Susa'dan bronz bir aşık kemiği

Belgelerde

Susa'daki Fransız kazı ekipleri, aşık kemiği biçiminde büyük bir bronz ağırlık buldu; ağırlık bugün Louvre'dadır. Üzerindeki Yunanca yazıt Apollon'a yapılmış bir adağı kaydeder ve çoğu bilgin ağırlığın onun Didyma'daki kutsal alanından götürüldüğünü düşünür. Öyleyse bu, Herodotos'un anlattığı yağmanın nadir bir maddi izidir. Yazıtın kendisi ağırlığın ne zaman ya da kim tarafından alındığını söylemez.

Bronze astragal from the Susa excavations (J. de Morgan), Louvre

Didyma'nın yanışı ve Milet'in ne kadar boş olduğu

Tartışmalı

Herodotos, Didyma'daki kutsal alanın yağmalanıp yakılmasını MÖ 494'e yerleştirir. Strabon ise onu Kserkses'in yaktığını söyler; ona göre Brankhidai rahipleri hazineyi teslim edip onunla birlikte doğuya gitmiştir. Kazılarda Milet'te yıkım izleri bulunur; yine de Herodotos, Persler'in hizmetindeki Miletlilerin MÖ 479'da Mykale'de onlara karşı döndüğünü söyler. Şehir büyük olasılıkla tamamen boşalmamıştı.

Herodotus 6.19; Strabo, Geography 14.1.5; Herodotus 9.99, 9.104

Milet'in Alınışı Atina Sahnesinde

Antik anlatı

Herodotos, Atinalıların haberi duyunca derin bir yas tuttuğunu söyler. Şair Phrynichos'un Milet'in Alınışı adlı bir tragedya sahnelemesi üzerine seyirciler gözyaşı döktü. Bunun üzerine Atinalılar, kendilerini yakından ilgilendiren bir felaketi hatırlattığı için ona bin drahmi ceza kesti ve oyunun bir daha oynanmasını yasakladı.

Herodotus 6.21