Mykale

Sahildeki söylenti

Yunanlılar saldırıya geçerken kıyıda bir haberci asası bulundu ve orduda Yunanlıların Boiotia'da zafer kazandığı söylentisi yayıldı. Herodotos bunu tanrılardan gelen bir işaret sayar: iki savaş da aynı gün yapılmıştı.

Oyunda: Plataia'da, ardından aynı öğleden sonra verilen Mykale savaşına ayrılmış bir şerit gelir.

Herodotus 9.100-101

Şarampol

Persler gemilerini karaya çekip taş ve kazıklardan bir duvarın ardına almışlardı. Güvenmedikleri Samosluları silahsızlandırdılar. Savaşta İonlar taraf değiştirdi, ordugâh düştü ve gemiler yakıldı.

Herodotus 9.96-106

Hellespontos'un halatları

Yunanlılar köprüleri yıkmak için denize açıldılar, ama onları zaten yıkılmış buldular. Atinalılar Sestos'u sonbahara dek kuşattılar, kenti aldılar ve halatları tapınaklarına adamak üzere yurtlarına götürdüler.

Herodotus 9.114-121

Sestos kuşatması

Kralın valisi Artayktes, Khersonesos'taki Perslerle birlikte Sestos'u elinde tutuyordu. Ksanthippos komutasındaki Atinalılar kenti sonbahara dek kuşattı; öyle ki savunucular sonunda yataklarının kayışlarını kaynatıp yemeye başladı. Artayktes geceleyin kaçtı, yakalandı ve kıyıda idam edildi.

Oyunda: Sonsözün ardından Sestos kendi başına bir savaş alanıdır: kenti surlarının içinde savun.

Herodotus 9.114-120

Kserkses yurdunda

Kserkses Persepolis'te inşaata devam etti: Bütün Ülkeler Kapısı, kendi sarayı ve temeli atılan Yüz Sütunlu Salon. Yazıtları Yunanistan'daki savaştan hiç söz etmez. 465'te sarayında öldürüldü; komploya dair anlatılar birbirini tutmaz.

Persepolis inscriptions XPa, XPf; Diodorus 11.69; Ctesias

Kim neyi kazandı?

Yunanlılar için bu, kurtarılmış özgürlüktü. Kral içinse kaybedilmiş bir sınır savaşıydı; imparatorluk, İon kıyısı dışında Ege'nin doğusundaki her yeri elinde tuttu. Bir yüzyıl geçmeden Pers altını Yunan kentlerini birbirine karşı savaştırmak için ödeniyordu ve 387'de Kral, Yunanistan'a barışı dikte etti.

Xenophon, Hellenica 5.1.31; Briant (2002) chapters 13-16

İmparatorluğun uzun ömrü

Kyros'un kurduğu ve Dareios'un düzene soktuğu imparatorluk, Ege'den İndus'a kadar bir buçuk yüzyıl daha ayakta kaldı; ta ki Aleksandros onu 334 ile 330 arasında ele geçirene dek. Yolları, satraplıkları ve erzak tabletleri Yunanistan'la yapılan savaşlardan daha uzun yaşadı.

Arrian, Anabasis 3.18, 6.29