Ansiklopedi › Yerler

Abydos

Hellespontos'un Asya kıyısında Yunan kenti; MÖ 480'de Kserkses'in köprübaşı

Oyunda: Bölüm 9: Kanal

Abydos, Hellespontos'un Asya yakasında, boğazın en dar noktalarından birinde kurulmuş bir Yunan kentiydi. 480'de Kserkses'in mühendisleri iki tekne köprüsünün Asya ucunu burada sabitledi; Kral da Avrupa'ya geçmeden önce ordusunu ve donanmasını kentin yukarısındaki bir tepeden teftiş etti.

Oyunda: Oyun, Abydos'u Kserkses'in Hellespontos'a köprü kurduğu yer olarak gösterir. Bu, köprülerin Asya ucunu Abydos'a, Avrupa ucunu ise Sestos yakınındaki bir buruna yerleştiren Herodotos'la örtüşür.

Boğazda bir Milet kasabası

Antik anlatı

Strabon ve Thukydides, Abydos'u Milet'in bir kolonisi olarak tanımlar; Strabon ayrıca Lidya kralı Gyges'in bu yerleşime izin verdiğini ekler. Dareios döneminde kenti yerel bir tiran yönetiyordu: Herodotos, Kral'ın İstros üzerindeki köprüsünü koruyan Yunan yöneticiler arasında Abydoslu Daphnis'i de sayar. İon Ayaklanması sırasında kent isyana katıldı; Herodotos'a göre Pers komutanı Daurises, kenti diğer Hellespontos kentleriyle birlikte geri aldı.

Strabo, Geography 13.1.22; Thucydides, book 8; Herodotus 4.138; Herodotus 5.117

480 köprüleri

Antik anlatı

Herodotos'a göre köprüler Abydos'tan, Avrupa yakasında Sestos ile Madytos arasındaki kayalık bir buruna uzanıyordu; geçişin genişliğini yedi stadion olarak verir. Bir fırtına ilk iki köprüyü yıktı. Yeniden kurulan köprüler, onun hesabına göre birinde yaklaşık 360, ötekinde 314 gemiden oluşan sıralar üzerine oturuyordu; gemiler keten ve papirüs halatlarla birbirine bağlanmış, üzerlerine de tahta ve topraktan bir yol döşenmişti.

Herodotus 7.33-36

Kasabanın yukarısında Kral'ın teftişi

Antik anlatı

Herodotos'un anlattığına göre Abydoslular bir tepenin üzerine beyaz taştan bir taht kurmuşlardı; Kserkses ordusunu ve gemileri arasındaki yarışı buradan izledi. Boğazın gemilerle dolduğunu görünce insan ömrünün kısalığına ağladığı söylenir; Herodotos da bu konu üzerine Kserkses ile amcası Artabanos arasında geçen uzun bir konuşma aktarır. Bu konuşma özenle kurgulanmış edebî bir sahnedir; gerçekten söylenmiş sözlerin kaydı olarak değil, Herodotos'un kendi düşünceleri olarak okunması daha doğrudur.

Herodotus 7.44-52

Boğazın cezalandırılması

Tartışmalı

Herodotos'a göre fırtınadan sonra Kserkses, Hellespontos'a üç yüz kırbaç vurdurdu, içine bir çift pranga attırdı ve köprü ustalarının başını kestirdi. Bazı tarihçiler hikâyenin ardında gerçek bir eylem, belki de düşman sulara karşı bir ayin bulunduğunu kabul eder; bazıları ise bunu kraliyet kibrini göstermek için kurgulanmış bir Yunan masalı olarak görür. Hiçbir Pers kaynağı bundan söz etmez.

Herodotus 7.35; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

Geri çekilme ve sonrası

Antik anlatı

Herodotos'a göre Salamis'ten sonra ordu boğaza vardığında köprüleri fırtınalarla yıkılmış buldu ve Abydos'a gemiyle geçti. 479'da, Mykale'den sonra Yunan donanması köprüleri kesmek için Abydos'a yelken açtı, ama onları çoktan yok olmuş buldu. Bunun üzerine Leotykhides ve Peloponnesoslular yurtlarına döndü; Ksanthippos komutasındaki Atinalılar ise karşı kıyıdaki Sestos'u kuşatmak için kaldı.

Herodotus 8.117; Herodotus 9.114