Ansiklopedi › Yerler

Argos

Argolis'te Yunan kenti; Sparta'nın rakibi, MÖ 480 savaşında tarafsız kaldı

Argos, Peloponnesos'un en eski ve en büyük kentlerinden biriydi; Argolis ovasında, büyük bir Hera kutsal alanının yakınında yer alıyordu. Uzun süre Sparta'nın baş rakibi olan kent, büyük olasılıkla MÖ 490'larda Sepeia'da kazanılan bir Sparta zaferiyle çökertildi. MÖ 480'de Kserkses'e karşı kurulan Yunan ittifakının dışında kaldı ve Yunan yazarlar onun Perslere yakınlık duyduğundan kuşkulandılar.

Oyunda: Oyun, Argos'u bir ticaret ortağı ve MÖ 480'de tarafsız olarak ele alır. Tarafsızlık Herodotos'u izler, ancak hiçbir antik kaynak Argos'un Pers İmparatorluğu ile ticaret yaptığını anlatmaz; bu rol oyunun bir basitleştirmesidir.

Peloponnesos'ta eski bir güç

Antik anlatı

Argos, kuzeydoğu Peloponnesos'taki verimli Argolis ovasına hâkimdi. Herodotos, Argos'un erken dönem yöneticilerinden Peloponnesoslular için ağırlık ve ölçüleri belirleyen Pheidon'un adını verir. Ayrıca sınır bölgesi Thyrea için Sparta ile yapılan bir savaştan da söz eder; Kyros'un Sardes'i kuşattığı sıralarda yapılan bu savaşı Sparta kazanmıştı. O zamana gelindiğinde Sparta, yarımadanın önde gelen gücü olarak Argos'un yerini almıştı.

Herodotus 1.82; 6.127

Sepeia Yenilgisi

Antik anlatı

Herodotos'a göre Spartalı kral Kleomenes Argolis'i istila etti ve Argosluları Tiryns yakınlarındaki Sepeia'da bozguna uğrattı. Bu büyük olasılıkla MÖ 494 dolaylarında oldu, ancak bazı tarihçiler daha erken bir tarih verir. Sağ kalanlar kutsal bir koruya sığındı, Kleomenes de koruyu içindekilerle birlikte ateşe verdirdi. Herodotos Argoslu ölülerin sayısını 6.000 olarak verir. Ardından, ölenlerin oğulları yetişkinliğe erişene dek kenti kölelerin yönettiğini ekler; bununla belki kente bağımlı kırsal halkı kastediyordur.

Herodotus 6.76-83; 7.148

Yunan ittifakının dışında

Antik anlatı

MÖ 481'de Kserkses'e direnen Yunanlılar Argos'a elçiler gönderdi; Herodotos ardından yaşananların Argosluların anlattığı biçimini aktarır. Delphoi, Argoslulara savaşın dışında kalmalarını öğütlemişti; onlar da ancak Sparta ile otuz yıllık bir ateşkes ve komuta yetkisinin yarısı karşılığında katılmayı teklif ettiler. Sparta, Argos kralının kendi iki kralının yanında tek bir oy hakkı olabileceğini yanıtladı. Argoslular bunu reddetti ve elçilere güneş batmadan topraklarını terk etmelerini buyurdu.

Herodotus 7.148-149

Kralın Dostları

Tartışmalı

Herodotos, Kserkses'in Perslerin atası sayılan Perseus oğlu Perses üzerinden akrabalık iddia eden bir haberci gönderdiğini ve Argos'tan yalnızca tarafsız kalmasını istediğini aktarır. Argoslu elçilerin daha sonra Susa'da Artakserkses'e bu dostluğun hâlâ geçerli olup olmadığını sorduklarını da ekler. Bu hikâyeleri doğruluğuna kefil olmadan aktardığını söyler. Hiçbir Pers metni Argos'un adını anmaz; dolayısıyla suçlama Yunan anlatımlarına dayanır.

Herodotus 7.150-152

Mardonios'a giden ulak

Antik anlatı

Herodotos'a göre MÖ 479'da Argoslular, Sparta ordusunun Peloponnesos'tan çıkmasını engelleyeceklerine dair Mardonios'a söz vermişti. Spartalılar yola çıkınca Argos, en iyi haberci koşucusunu Attika'ya göndererek Mardonios'a onları durduramayacağını haber verdi. Bunun üzerine Mardonios Atina'dan ayrılıp Boiotia'ya geçti; savaşın sonucu orada, Plataia'da belli oldu. Bu habere ilişkin tek kaynak Herodotos'tur.

Herodotus 9.12-13