Ansiklopedi › Yerler

Kartaca

Kartaca

Tunus kıyısında bir Fenike kenti; MÖ 525 civarında planlanan bir Pers deniz saldırısının hedefi

Oyunda: Bölüm 2: Mızrak Taşıyıcı

Kartaca, Kuzey Afrika kıyısında bir Fenike kentiydi. Pers kayıtları ondan söz etmez. Herodotos'a göre Kambyses, Mısır'ın fethinden sonra donanmayı Kartaca'ya karşı göndermeyi planlamıştı; ancak Fenikeliler kendi kolonilerine karşı denize açılmayı reddetti ve plan bırakıldı.

Oyunda: Oyun Kartaca'dan Kronik kayıtlarında ve yarıda bırakılan sefer gibi olay yazılarında söz eder. Kendine özgü bir bölümü, yapısı ya da mekaniği yoktur.

Kartaca: Bir Fenike kenti

Bir Fenike kenti

Herodotos, Kartacalıları Fenikelilerin torunları olarak anar; reddedişe dair anlatısı bu noktaya dayanır. Sonraki yazarlar kuruluşu Tyros'tan gelen yerleşimcilere bağlar; bu muhtemelen doğrudur, ancak geç bir geleneğe dayanır. Hiçbir Pers kraliyet yazıtı kentin adını anmaz, dolayısıyla Perslerin ona nasıl baktığı bilinmemektedir.

Herodotus 3.19

Kartaca: Kambyses'in planı

Kambyses'in planı

Herodotos'a göre Mısır'ın düşmesinin ardından Kambyses üç sefer planladı: biri Kartaca'ya karşı denizden, biri Ammonlulara karşı, biri de Etiyopyalılara karşı. İlki için Fenike donanmasını kullanmayı, kara ordusunun bir bölümünü de diğerlerine karşı göndermeyi düşünüyordu.

Herodotus 3.17

Kartaca: Fenikelilerin reddi

Fenikelilerin reddi

Herodotos'a göre Fenikeliler Kartaca'ya karşı denize açılmak istemedi; çünkü yeminle bağlıydılar ve kendi çocuklarına saldırmak istemiyorlardı. Kambyses onları zorlamadı, çünkü ona gönüllü olarak katılmışlardı ve donanma onlara bağlıydı. Herodotos, Kartacalıların böylece Pers egemenliğinden kurtulduğunu ekler.

Herodotus 3.19

Kartaca: Anlatıya ne kadar güvenilir?

Anlatıya ne kadar güvenilir?

Tartışmalı

Hiçbir Pers belgesi bu planı doğrulamaz; plan hakkındaki tek kaynak Herodotos'tur. Tarihçiler, bunun başarısız olmuş ciddi bir tasarı mı, yoksa Pers gücünün neden hiçbir zaman Kartaca'ya ulaşamadığına dair sonradan uydurulmuş bir açıklama mı olduğu konusunda ayrışır. Herodotos, Persler'in Libya'daki erişimini kaydeder: Kyrene, Kambyses'e boyun eğmiş, Barka ise sonradan Dareios döneminde kuşatılmıştır.

Herodotus 3.13

Kartaca: Kartaca ve Yunanistan'ın istilası

Kartaca ve Yunanistan'ın istilası

Tartışmalı

Yüzyıllar sonra yazan Diodoros, Kartacalıların Sicilya'ya saldırısının Kserkses'in istilasıyla aynı zamana denk getirildiğini söyler. Herodotos, Kartacalıların Sicilya'daki yenilgisini aktarır ama Kserkses'le yapılmış herhangi bir anlaşmadan söz etmez. İkisinin eşgüdümlü olup olmadığı belirsizdir; Yunanların doğuda ve batıda kazanılan zaferleri eşleştirme isteği hikâyeyi şekillendirmiş olabilir.

Diodorus Siculus 11.1

Kaynaklar

  • Herodotus 3.17-19
  • Herodotus 7.165-167
  • Diodorus Siculus 11.1
  • P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002