Ansiklopedi › Askerler ve gemiler

Toplama Okçu

Pers Kralı'nın ordusu için kraliyet toplamasıyla alınmış yaycı, MÖ 6.-5. yüzyıl

Pers kralları ordularının büyük kısmını imparatorluk halklarından toplama yoluyla oluşturuyordu ve çağrıya uyan adamların çoğu okçuydu. Babilonya'da belgeler, sahibinin yaycı olarak hizmet etmesi ya da bir yaycı sağlaması koşuluyla verilen toprakları gösterir. Toplu okçuluk Pers piyade savaşının merkezindeydi; bu yüzden satraplar aracılığıyla toplanan toplama yaycı, büyük olasılıkla Kralın savaşlarındaki en yaygın askerler arasındaydı.

Oyunda: Oyun, Toplama Okçu'yu toplama mızrakçıların arkasından ateş eden, av yayı taşıyan bir kasabalı olarak gösterir. Bu bir basitleştirmedir: günümüze ulaşan belgeler, kasabalılardan çok hizmet yükümlülüğü bulunan toprak sahiplerine işaret eder.

Yay karşılığı tutulan toprak

Belgelerde

Ahameniş dönemine ait Babil belgeleri, sahibinin Kral için bir okçu sağlaması koşuluyla verilen araziler olan yay toprağını kaydeder. En kapsamlı kanıt, oyunun döneminden sonra, beşinci yüzyılın sonlarında yazılmış Nippur'daki Muraşu arşivinden gelir. O zamana gelindiğinde bu yükümlülük çoğu kez gümüşle ödeniyor ya da bir vekil donatılarak yerine getiriliyordu; yay toprağı da pek çok hissedar arasında bölünmüştü.

M. Stolper, Entrepreneurs and Empire, 1985

Pers sanatında yaylar

Belgelerde

Dareios'un Susa'daki sarayından kalan sırlı tuğla frizler, elinde mızrak, omzunda yay ve sırtında sadakla dizilmiş muhafızları gösterir. Persepolis'teki kabartmalarda da bazı Pers ve Med muhafızlarının silahları arasında yay kılıfları görülür. Bu sanatta yay ve mızrak çoğu zaman aynı kişi tarafından taşınır; bu da mızrakçılar ve okçular şeklindeki katı ayrımla pek bağdaşmaz.

P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

Herodotos'un Pers silahları hakkında söyledikleri

Antik anlatı

Herodotos, Pers erkek çocuklarına üç şeyin öğretildiğini söyler: ata binmek, ok atmak ve doğruyu söylemek. Kserkses'in ordusunu betimlerken Pers piyadesine örgü kalkanlar, kısa mızraklar, büyük yaylar, kamış oklar ve hançerler verir. Ayrıca aralarında Baktriyalıların, Sakaların, Hintlilerin ve Arapların da bulunduğu, yaylarla donanmış pek çok tebaa birliğini sayar.

Herodotus 1.136; Herodotus 7.61-80

Önde kalkanlar, arkada oklar

Tartışmalı

Herodotos, Plataia'daki Perslerin örgü kalkanlardan bir çitin arkasından savaşıp ok yağdırdığını anlatır. Modern tarihçiler ön safta kalkan taşıyıcıların, arkada okçuların durduğu birlikleri yeniden kurgulamıştır; ancak safların birbirinden ne kadar ayrı olduğu ve bu düzenin ne sıklıkla kullanıldığı hâlâ tartışılmaktadır. Kanıtlar zayıftır ve çoğunlukla Pers yenilgilerini anlatan Yunan yazarlardan gelir.

Herodotus 9.61-62; D. Head, The Achaemenid Persian Army, 1992

Kaç asker toplandı

Tartışmalı

Herodotos, Kserkses'in MÖ 480'deki kara ordusunu 1.700.000 piyade olarak verir; tarihçiler bu rakamı fazlasıyla abartılı bularak reddeder. Modern tahminler bunun yalnızca küçük bir kısmı kadardır ve birbirinden epey farklıdır. Herodotos ayrıca Thermopylai'de subayların askerleri kamçıyla ileri sürdüğünü söyler; Yunan yazarlar da eğitimli Persleri çoğu zaman kötü silahlanmış tebaa toplama askerlerinin karşısına koyar. Bunun ne ölçüde gerçek farkları, ne ölçüde Yunan önyargısını yansıttığı tartışmalıdır.

Herodotus 7.60; Herodotus 7.223; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002