Ansiklopedi › Binalar

Savunma Duvarı

Taş temeller üzerinde kerpiç duvarlar, Yakın Doğu ve Ege, MÖ 6.-5. yüzyıl

Pers imparatorluğunun kentleri ve kraliyet yerleşimleri, taş temeller üzerinde yükselen, çoğu zaman kuleli ve tahkimli kapılı kerpiç surlarla çevriliydi. Kazılar ve Yunan yazarları, bu surların hem nasıl inşa edildiğini hem de Pers ordularının onları toprak rampalar, lağımlar ve hücumlarla nasıl aştığını gösterir.

Oyunda: Duvar taş temeller üzerine çekilerek uzatılır ve bir yolu kestiği yerde bir kapı binası yer alır; askerler üzerinde nöbet tutar, taşçılar onu onarır. Dağlı akıncılar duvarı yıkar, yakar, üzerine tırmanır ya da altını oyar; oysa kaynaklarda bunlar düzenli orduların yöntemleridir.

Taş subasman üzerinde kerpiç

Belgelerde

Dönemin olağan duvarı, nemi uzak tutan moloz ya da kesme taştan bir temelin üzerinde yükselen, güneşte kurutulmuş kerpiçten yüksek bir gövdeden oluşurdu. Sardes'te kazıcılar, bu şekilde inşa edilmiş ve tabanda yaklaşık 20 metre kalınlığa ulaşan bir Lidya sur duvarı buldular. Persepolis'te ise kuleli bir kerpiç duvar, terasın kenarları boyunca uzanıyor ve arkasındaki dağın yamacına tırmanıyordu.

E. F. Schmidt, Persepolis I, 1953; N. Cahill, 'The Persian Sack of Sardis', in J. Curtis and St J. Simpson (eds), The World of Achaemenid Persia, 2010

Pers orduları surlu kentleri nasıl alırdı

Antik anlatı

Herodotos'a göre Kyros Lidya'yı fethettikten sonra Harpagos, İon kentlerini surlarına toprak yığınları dayayarak ele geçirdi. Perslerin Libya'daki Barka'nın surlarının altına lağım kazmaya çalıştığını, savunucuların da tunç bir kalkanı yere vurarak tünelleri bulduğunu anlatır. Anlattığına göre Kıbrıs ayaklanmasında en uzun Soloi direndi; Persler surunun altını oyunca kent beşinci ayda düştü.

Herodotus 1.162; Herodotus 4.200; Herodotus 5.115

Eski Paphos'taki kuşatma rampası

Belgelerde

Kıbrıs'taki Eski Paphos'ta kazıcılar, kuzeydoğu kapısının yanında sur duvarına dayalı olarak topraktan, taştan ve keresteden yapılmış bir rampa ortaya çıkardı; rampa büyük olasılıkla MÖ 498 civarındaki isyan sırasında inşa edilmişti. İçine yakındaki bir tapınaktan kırık heykeller ve sunaklar atılmıştı; çevresinde ise yüzlerce ok ucu yatıyordu. Savunanlar rampanın altına tüneller kazmış ve desteklerini yakmıştı.

F. G. Maier and V. Karageorghis, Paphos: History and Archaeology, 1984

Sardes'in düşüşü

Tartışmalı

Herodotos'a göre Kyros'un adamları, bir Lidyalının düşen miğferini almaya inerken görüldüğü sarp ve korumasız bir kesimden tırmanarak Sardes Hisarı'nı ele geçirdi. Kazılar, aşağı kent surunun MÖ 6. yüzyılın ortasında saldırıyla düşürülüp yakıldığını, yıkım tabakasında ok uçları ve ölü askerler bulunduğunu gösteriyor. Kesin yıl tartışmalıdır, çünkü Nabonidus Kroniği'nde bir zamanlar Lidya'nın adını andığı düşünülen satır hasarlıdır.

Herodotus 1.84; N. Cahill, 'The Persian Sack of Sardis', 2010; Nabonidus Chronicle

MÖ 479'dan sonra Atina surları

Antik anlatı

Herodotos'a göre Mardonios, MÖ 479'da Boiotia'ya çekilmeden önce Atina surlarından geriye kalanları yıktı. Thukydides, Themistokles Sparta'da Spartalıların itirazlarını oyalarken Atinalıların surlarını mezar taşları da dâhil olmak üzere ellerine geçen her taşla aceleyle yeniden ördüklerini anlatır.

Herodotus 9.13; Thucydides 1.89-93