Ansiklopedi › Askerler ve gemiler

Med asiler

Medya'nın Dareios'a karşı ayaklanmasında Fravartiş'in taraftarları, MÖ 522-521

522 yılının sonlarında, Dareios tahtı ele geçirdikten kısa süre sonra, Fravartiş adında bir Med, eski Med kralı Kyaksares'in soyundan geldiğini öne sürdü ve Medya'yı isyana kaldırdı. Taraftarları 521'de ezilmeden önce Dareios'un komutanlarıyla, ardından da bizzat Kral'la savaştı. Tarihçiler Med ayaklanmasını Dareios'un Behistun'da kaydettiği isyanların en tehlikelilerinden biri sayar, çünkü Medya imparatorluğun çekirdek topraklarından biriydi.

Oyunda: Bagastana ve Parsa'da Med asiler; mızrakçılar, okçular, bölükbaşları, Fravartiş'in Yiğidi ve akınlara katılan Nisaia atlı okçuları olarak karşınıza çıkar. Yiğit ve bölükbaşları oyunun kurgusudur; Behistun böyle kişilerin adını anmaz.

Fravartiş Medya'yı ayaklandırıyor

Belgelerde

Dareios, Fravartiş adlı bir Medlinin Medya'da ayaklandığını ve halka kendisinin Kyaksares soyundan Hşathrita olduğunu söylediğini anlatır. Yurttaki Med halkı, büyük olasılıkla saraydaki birlikler, onun tarafına geçti ve o da Medya'da kral oldu. Kısa süre sonra Partia ve Hirkanya da onu destekledi; Dareios'un babası Hystaspes orada savaşmak zorunda kaldı.

Behistun inscription, DB §24, §35

Maruş ve Kunduru Savaşları

Belgelerde

Dareios, Hydarnes'i (Vidarna) kendisine sadık Perslerden ve Medlerden oluşan bir orduyla gönderdi; böylece Medler her iki tarafta da savaştı. Hydarnes asilerle Medya'daki Maruş'ta çarpıştı, ardından Kampanda bölgesinde Kralı bekledi. Dareios Babil'den yürüdü ve 521'de Kunduru'da Fravartiş'i yendi. Metnin Babil dilindeki nüshası bu savaşlar için kayıp rakamlarını da ekler.

Behistun inscription, DB §25, §31

Ekbatana'da ceza

Belgelerde

Fravartiş birkaç atlıyla Raga'ya doğru kaçtı ama yakalandı. Dareios, onun burnunu, kulaklarını ve dilini kestiğini, bir gözünü kör ettiğini ve herkes görsün diye saray kapısında zincire vurulu tuttuğunu, ardından onu Ekbatana'da kazığa oturttuğunu ve önde gelen adamlarını oradaki kalede astırdığını söyler. Aynı şekilde Kyaksares'in soyundan geldiğini iddia eden Çissantahma adlı bir Sagartialı ise Arbela'da kazığa oturtuldu. Fravartiş, Behistun kabartmasındaki bağlı asiler arasında yer alır.

Behistun inscription, DB §32-33

Medler nasıl savaşırdı

Antik anlatı

Herodotos'a göre Medler de Persler gibi keçe başlıklar, tunikler, örgü kalkanlar, kısa mızraklar, yaylar ve hançerlerle silahlanmıştı; hatta Persler bu giysiyi aslında Medlerden almıştı. Herodotos, Medya'daki Nisaia ovasında yetiştirilen iri atlardan da söz eder. Ancak onun betimlemeleri ayaklanmanın kendisine değil, yaklaşık kırk yıl sonraki Kserkses ordusuna dayanır.

Herodotus 7.40; Herodotus 7.61-62

Asiler kimdi

Tartışmalı

Herodotos, Medlerin sonradan Dareios'a karşı ayaklandığını ve yenildiğini yalnızca kısaca belirtir. Tarihçiler, Fravartiş'in gerçekten eski kraliyet soyundan mı geldiğini yoksa yalnızca bu adı mı kullandığını, Med soylularının ne kadarının onu desteklediğini ve Dareios'un metnindeki savaş tarihlerinin tek bir yılda on dokuz savaş verdiği iddiasıyla nasıl bağdaştığını hâlâ tartışmaktadır. Ayrıntılı bilgilerin tamamı galibin kendi anlatısından gelir.

Herodotus 1.130; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002