Ansiklopedi › Askerler ve gemiler

Kralın Atlısı

Kral'ın yakınında at süren seçkin Pers süvarileri, MÖ yaklaşık 530-479

Kral'ın atlıları, alaylarda ve seferlerde Kral'a eşlik eden seçkin Pers süvarileriydi. Herodotos, MÖ 480'de Kserkses'in çevresine biner kişilik iki seçkin Pers atlı birliği yerleştirir. Binicilik Persler arasında bir rütbe göstergesiydi; Herodotos'un Plataia anlatısında da Pers ordusunun, Yunanlıların karşı koymakta en çok zorlandığı kolu süvariydi.

Oyunda: Oyun, Kralın Atlısı'nı Kralın ordusunun eğitimli bir süvari birliği olarak gösterir. Seçkin kraliyet atlıları, Kralın yakınında at sürmek üzere seçilmiş itibarlı Perslerdi; dolayısıyla oyundaki basit eğitimli birlik bir basitleştirmedir.

Kral'ın önünde ve ardında bin atlı

Antik anlatı

Herodotos, Kserkses'in MÖ 480'de Sardes'ten ayrılışını anlatır: Önünde tüm Persler arasından seçilmiş bin atlı gidiyordu. Seçkin bin atlı daha onun savaş arabasının ve mızrakçılarının ardından geliyor, on bin piyadenin arkasından da on bin Pers atlısı daha izliyordu. Pers süvarisinin Pers piyadesi gibi silahlandığını, ancak bazılarının dövme tunç ve demirden başlıklar taktığını söyler.

Herodotus 7.40-41; Herodotus 7.84

Binicilikle övünen bir kral

Belgelerde

Dareios, Nakş-ı Rüstem'deki mezar yazıtında iyi bir atlı, hem yaya hem atlıyken iyi bir okçu ve mızrakçı olduğunu ileri sürer. Kral, binicilik becerisini bir kraliyet erdemi olarak sunuyordu. Yaklaşık MÖ 509-493 yıllarına ait Persepolis Tahkimat tabletleri işin pratik yanını gösterir: görevliler, yönetimin beslediği atlar için yem olarak tahıl dağıtıyordu.

DNb; R. T. Hallock, Persepolis Fortification Tablets, 1969

Plataia'daki atlılar

Antik anlatı

Herodotos, Mardonios'un MÖ 479'da Kithairon eteklerindeki Yunanlılara süvarisini gönderdiğini anlatır; başlarında, altın gemli bir Nisaia atına binmiş, mor tuniğinin altına altın pullu bir zırh giymiş Masistios vardı. Atı bir okla vurulunca onu sırtından attı ve Atinalılar onu öldürdü. Daha sonra atlılar Kithairon geçitlerinde Yunan ikmal kafilelerine baskın düzenledi ve Gargafia pınarını kirleterek Yunanlıları ordugâhlarını taşımaya zorladı.

Herodotus 9.20-25; Herodotus 9.39; Herodotus 9.49-51

Muhafız süvarisi ve kayıp atlılar

Tartışmalı

Tarihçiler, Kralın süvarisinin nasıl örgütlendiğini ve ne büyüklükte olduğunu tartışır. Herodotos'un Kserkses ordusu için verdiği toplamların genellikle çok abartılı olduğu düşünülür; on bin Pers atlısının daimi bir birlik oluşturup oluşturmadığı da belirsizdir. MÖ 490'daki Marathon anlatısında süvarinin neden hiçbir rol oynamadığı da tartışmalıdır. 10. yüzyıla ait Bizans sözlüğü Suda, atlıların uzakta olduğunu söyler; bazı modern bilim insanları ise yeniden gemilere bindirildiklerini ya da ulaşılamayacak bir yerde olduklarını düşünür.

Herodotus 6.102-117; Suda; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

Kyros ve Pers süvarisinin doğuşu

Geç dönem efsanesi

Ksenophon'un Kyros'un Eğitimi adlı eserine göre Persler, Kyros akranlarını ata binmeyi öğrenmeye ikna edip onları bir süvari kuvveti hâlinde örgütleyene dek kendilerine ait atlılara sahip değildi. Kitap, Kyros'tan yaklaşık bir buçuk yüzyıl sonra yazılmış idealleştirilmiş bir portredir. Pers süvarisini tek bir bilge kralın icat ettiğine dair hikâyesi, tarihten çok ahlaki bir ders olarak okunmalıdır.

Xenophon, Cyropaedia 4.3