دانشنامه › اقوام

ساموسیان

یونانیان ایونی جزیرهٔ ساموس، رعیت و شورشیان پارس، حدود ۵۱۷-۴۷۹ پ.م.

در بازی: مرحلهٔ ۷: سارد می‌سوزد، مرحلهٔ ۱۱: فرجام، میکاله

ساموسیان یونانیان ایونی ساموس بودند، جزیره‌ای روبه‌روی کرانهٔ آسیای کوچک. ساموس در روزگار داریوش زیر فرمان پارس درآمد. هرودوت از ساموسیان در دو نقطهٔ عطف یاد می‌کند، لاده در ۴۹۴ و میکاله در ۴۷۹، و می‌گوید در هر دو، گزینش ساموسیان سرنوشت‌ساز بود.

در بازی: بازی ساموسیان را در گاهنامه، فرمان‌ها و گزارش‌های میدان، دربارهٔ لاده و میکاله نام می‌برد. جز آنچه این متن‌ها نشان می‌دهند، سازوکار ویژه‌ای ندارند.

ساموس زیر فرمان پارس

روایت باستانی

هرودوت می‌گوید پولوکراتس، جبار ساموس، ناوگانی بزرگ ساخت و اوروئیتس، فرماندار پارسی، او را به خشکی کشاند و کشت. سپس، به گفتهٔ او، سولوسون برادر پولوکراتس ساموس را از داریوش خواست. اوتانه جزیره را گشود و سولوسون را فرمانروا کرد.

Herodotus 3.120-125, 3.139-149

ساموسیان در لاده

روایت باستانی

هرودوت می‌گوید ۳۵۳ کشتی سه‌ردیفهٔ ایونی در برابر لاده با ناوگان ۶۰۰ کشتی پارس روبه‌رو شدند. فرماندهان ساموسی با پارسیان قرار گذاشته بودند که صف را ترک کنند. به گفتهٔ او، چون نبرد آغاز شد ۴۹ کشتی ساموسی دور شدند و ۱۱ کشتی ماندند و جنگیدند. آنگاه لسبوسیان از پی ساموسیان رفتند و ناوگان ایونی از هم پاشید.

Herodotus 6.8-15

اعتبار داستان لاده

مورد مناقشه

هرودوت شکست را به گردن کناره‌گیری ساموسیان می‌اندازد، هرچند می‌گوید ایونیان نیز انضباط نداشتند. تاریخ‌نگاران تردید دارند که یک جدایی به‌تنهایی نبرد را تعیین کرده باشد، و شمار کشتی‌های او را نمی‌توان سنجید. او می‌گوید ساموسیانی که ماندند در میهن گرامی داشته شدند و پارسیان پرستشگاه‌های ساموس را آسیب نزدند.

Herodotus 6.13-14, 6.25

ساموس پس از سالامیس

روایت باستانی

هرودوت می‌گوید تئومستور، ساموسی‌ای که در سالامیس به شاه خدمت کرده بود، به پاداش جبار ساموس شد. سپس، به گفتهٔ او، تبعیدیان ساموسی نزد ناوگان یونانی در دلوس آمدند و لئوتوخیداس را به رفتن به خاور برانگیختند. یونانیان به ساموس رفتند و ناوگان پارس به خشکی پس نشست.

Herodotus 8.85, 8.130-132

ساموسیان در میکاله

روایت باستانی

هرودوت می‌گوید پارسیان کشتی‌هایشان را به ساحل کشیدند و پرچینی برآوردند. چون به ساموسیان بدگمان بودند جنگ‌افزارشان را گرفتند و میلتوسیان را به پاسداری کوره‌راه‌ها فرستادند. به گفتهٔ او، چون یونانیان به فرماندهی لئوتوخیداس و کسانتیپوس یورش آوردند، ساموسیان و دیگر ایونیان بر پارسیان شوریدند و کشتی‌ها سوزانده شد.

Herodotus 9.96-106

آوازهٔ پلاته

مورد مناقشه

هرودوت می‌گوید خبر پیروزی یونانیان در پلاته پیش از نبرد در سپاه میکاله پیچید و دل مردان را قوی کرد. او هر دو نبرد را در یک روز می‌نهد. تاریخ‌نگاران تردید دارند که خبری چنین تند آن راه را پیموده باشد، و داستان را ساخته‌شده برای پیوند دادن دو پیروزی می‌دانند.

Herodotus 9.100-101