Ansiklopedi › Binalar

Cephanelik

Kralın silahları için atölyeler ve depolar, Pers İmparatorluğu, yaklaşık MÖ 550-479

Oyunda: Bölüm 2: Mızrak Taşıyıcı

Pers ordusu esas olarak yay, kısa mızrak ve örgü kalkanla savaşırdı; bunların çok sayıda üretilip depolanması gerekiyordu. Kazılarda bulunan silah depoları, tapınak arşivleri ve Yunan anlatımları, silahların kraliyet depolarından, tapınak ve zanaat atölyelerinden ve kendi teçhizatını kendisi sağlayan askerlerden geldiğini gösterir.

Oyunda: Cephanelik, kereste işleyerek mızrak, kalkan ve yay yapar; arabalar da bunları kışlalara taşır. Bu, tarihin basitleştirilmiş bir hâlidir: gerçekte silah yapımı için tunç, demir, boynuz ve sinir de gerekirdi ve askerlerin çoğu kendi silahını getirirdi.

Persepolis Hazinesi'ndeki silahlar

Belgelerde

1930'larda Persepolis'te çalışan kazıcılar, Hazine binasında aralarında tunç ve demir ok uçları, mızrak uçları ve başka parçaların bulunduğu çok sayıda silah buldu. Bu buluntular, Kral'ın konutlarında değerli eşyaların yanı sıra silah stokları da tuttuğunu gösteriyor. Bunlar, binanın Aleksandros'un işgali sırasında, 330'da yakıldığı andaki hâlini yansıtır; dolayısıyla büyük kısmı Dareios ve Kserkses'ten çok sonrasına tarihlenir.

E. F. Schmidt, Persepolis II, 1957

Babil tapınaklarından oklar ve yaylar

Belgelerde

Uruk'taki Eanna tapınağından kalma, MÖ 6. yüzyıla ait ve Kyros ile Kambyses'in saltanat yıllarını da kapsayan çivi yazılı metinler, tapınağın zanaatkârları yay ve ok yapmak üzere örgütlediğini ve bunları kraliyet hizmetine gönderdiğini gösterir. Demek ki silah üretimi tek bir kraliyet atölyesiyle sınırlı kalmayıp imparatorluğun mevcut kurumlarına yayılmıştı. Tapınak bu işi Kral'a karşı yükümlülüklerinin bir parçası olarak üstlenmişti.

K. Kleber, Tempel und Palast, 2008

Perslerin taşıdıkları

Antik anlatı

Herodotos, Kserkses'in MÖ 480'deki ordusunu sayarken Perslerin yumuşak keçe başlıklar, demir pullu zırhla birlikte kollu tunikler ve pantolon giydiğini söyler. Örgü kalkanlar, kısa mızraklar, kamış oklu büyük yaylar ve sağ uyluğa asılı hançerler taşıdıklarını da aktarır. Bu tasvire göre teçhizatın büyük kısmı ahşap, kamış ve örgüdendi; metal ise uçlarda, bıçaklarda ve zırh pullarında kullanılıyordu.

Herodotus 7.61

Hoplitlere karşı hafif zırh

Antik anlatı

Herodotos'a göre MÖ 479'da Plataia'da Persler Yunanlılar kadar yiğit ve güçlüydü, ama ağır zırhları ve ustalıkları olmadığı için göğüs göğüse çarpışmada yenildiler. Süvari komutanı Masistios'un mor tuniğinin altına altın pullu bir zırh giydiğini, bu zırhın gözünden vurulana dek Yunan darbelerini savuşturduğunu da söyler. Yunan yazarlar bu karşıtlığı kendi hoplitlerini övmek için vurgulamış olabilir.

Herodotus 9.22; Herodotus 9.62-63

Silahların bedelini kim ödedi

Tartışmalı

Babil belgeleri, özellikle beşinci yüzyılın sonlarına ait Muraşu arşivi, sahiplerinin silahlı hizmet ya da bunun bedeliyle yükümlü olduğu yay toprağı, at toprağı ve savaş arabası toprağı adlı arazileri gösterir. Tarihçiler, bu sistemin Dareios döneminde ne ölçüde işlediğini ve ordunun kraliyet cephaneliklerine kıyasla ona ne kadar dayandığını tartışır. Çoğu, ikisinin yan yana var olduğu görüşündedir.

M. Stolper, Entrepreneurs and Empire, 1985