Ansiklopedi › Binalar

Magosların Konağı

Kyros'un Mezarı'nın yanındaki bekçiler evi, Pasargadai, MÖ 530 civarından itibaren

Oyunda: Bölüm 1: Kurucunun Mezarı

Pasargadai'deki Kyros'un Mezarı'nın çevre duvarı içinde, mezarı koruyan Magoslar için küçük bir ev bulunuyordu. Arrianos, Aleksandros'un subayı Aristobulos'a dayanarak bu adamların Kambyses döneminden itibaren görevi babadan oğula sürdürdüklerini ve Kral'ın onlara erzak ile ölü kurucuya kurban edilecek hayvanlar sağladığını anlatır. Bu konak, Pers sarayının kraliyet ölülerinin kültünü nasıl yaşattığını gösterir.

Oyunda: Oyun, Arrianos'un aktardığı günlük koyun, un ve şarap ile aylık at sunusunu izler; oysa 530'da Kambyses'in düzenlemesi yepyeni olurdu ve henüz hiçbir oğul bunu miras almamıştı. Magosun yakındaki evleri kutsaması oyunun icadıdır, kayıtlı bir görev değildir.

Aristobulos'un gördükleri

Antik anlatı

Aleksandros'un hizmetinde bulunmuş Aristobulos'a dayanan Arrianos, mezarın ağaçlı, sulu ve gür çimenli bir kraliyet parkında durduğunu anlatır. Çevre duvarının içinde, mezarı koruyan Magoslar için yapılmış küçük bir ev vardı. Arrianos'a göre bu görev Kambyses zamanından beri babadan oğula geçmişti. Strabon da yine Aristobulos'u kaynak göstererek mezarı benzer biçimde betimler.

Arrian, Anabasis 6.29; Strabo, Geography 15.3.7

Kralın erzakı

Antik anlatı

Arrianos'a göre Kral, bekçilere her gün birer koyun, belirli miktarda buğday unu ve şarap, her ay da Kyros'a kurban etmeleri için bir at verirdi. Hiçbir Pers metni bu miktarları anmaz. Herodotos ayrıca 480'de Magosların Strymon kıyısında beyaz atlar kurban ettiğini söyler; yani Magosların yönettiği at kurbanları birden fazla Yunan kaynağında geçer.

Arrian, Anabasis 6.29; Herodotus 7.113

Tabletlerde kraliyet ölüleri için adaklar

Belgelerde

Yaklaşık 509 ile 493 arasına ait Persepolis Tahkimat tabletleri, Kambyses ve Hystaspes gibi kraliyet mensuplarının mezarlarında (Elamca šumar) sunulacak adaklar için verilen tahıl, şarap ve hayvanları kaydeder. Tabletler ayrıca kurbanlar için erzak alan magosları (makuš) da anar. Kyros'un mezarının bekçilerinden söz etmezler ve Pasargadai'deki kazılarda hiçbir yapı magosların evi olarak tanımlanamamıştır.

W. Henkelman, The Other Gods Who Are, 2008; Persepolis Fortification tablets; D. Stronach, Pasargadae, 1978

Magoslar kimdi

Tartışmalı

Herodotos magosları Medlerin bir boyu olarak anar; Dareios'un Behistun yazıtı da gaspçı Gaumata'yı bir magos olarak niteler. Tabletler, Persis'teki magosları katı bir Zerdüştçü düzenin dışındaki tanrılara da sunu yapan, ücretli ritüel uzmanları olarak gösterir. Tarihçiler Ahameniş dininin ne ölçüde Zerdüştçü olduğunu hâlâ tartıştığından, mezar bekçilerinin inançları belirsizliğini korur.

Herodotus 1.101; DB §11; W. Henkelman, The Other Gods Who Are, 2008; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

Aleksandros ve bekçiler

Antik anlatı

Arrianos'a göre Aleksandros 324'te Hindistan'dan dönüşünde mezarı soyulmuş buldu. Hırsızların adını versinler diye Magosları tutuklatıp işkenceden geçirtti, ama onlar hiçbir şey açıklamadı ve Aleksandros onları serbest bıraktı. Ardından Aristobulos'a mezarı eski hâline getirmesini buyurdu.

Arrian, Anabasis 6.29