Ansiklopedi › Binalar

Depo Avlusu

Pers İmparatorluğu'nda malzeme ve mallar için kraliyet depoları, yaklaşık MÖ 530-479

Pers kralları depolara dayalı bir ekonomi yönetirdi. Tahıl, şarap, kereste, taş, kumaş ve silahlar, her hareketi kayda geçiren memurlarca teslim alınır, sayılır, saklanır ve dağıtılırdı. Bu depolar işçileri besler, inşaat alanlarına malzeme sağlar ve birlikleri silahlandırırdı; Persepolis'ten kalan kayıtlar da sistemin ne denli sıkı yönetildiğini gösterir.

Oyunda: Depo Avlusu kereste, kil, çanak çömlek, kireçtaşı, silahlar, yün, kumaş ve şarabı bir arada saklar; çanak çömlek, kumaş ve şaraba yer kalsın diye hacimli mallara üst sınır konur. Gerçek Pers depoları pek çok daireye ve yere dağılmıştı.

Sayılarak giren ve çıkan mallar

Belgelerde

Persepolis Tahkimat tabletleri yaklaşık 509 ile 493 arasında çoğunlukla Elamca yazılmıştır. Persis genelinde ambarlara giren ve ambarlardan çıkan malları kaydederler. Adı belli tedarikçiler tahıl, şarap, bira, meyve ve hayvanları pek çok yerel noktada tutar ve mühürlü emirlerle dağıtırdı. Her aktarım not edilirdi; böylece stok, tayın ya da yol erzakı olarak çıkanlarla karşılaştırılarak denetlenebilirdi.

R. Hallock, Persepolis Fortification Tablets, 1969

Aynı zamanda atölye olan ambarlar

Tartışmalı

Tabletler, Persepolis, Şiraz ve başka yerlerdeki kurumlar için genellikle hazine diye çevrilen Elamca kapnuški sözcüğünü kullanır. Bunların bazıları değerli eşya ve malzeme saklarken, bazıları mal üreten işçi gruplarını çalıştırıyordu. Tarihçiler, bunların ne ölçüde depo, atölye ya da aynı anda ikisi birden olduğunu ve tahıl ile şarap depolarıyla nasıl bir ilişki içinde bulunduklarını hâlâ tartışmaktadır.

P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

Persepolis Hazinesi

Belgelerde

Persepolis terasındaki Hazine binasını kazan arkeologlar, taş kapların, muhtemelen hediye ya da haraç olarak getirilmiş nesnelerin ve binlerce ok ucu dahil çok sayıda silahın saklandığı depo odaları buldular. Günümüze ulaşanların çoğu, binanın Aleksandros'un 330'da bıraktığı hâlini yansıtır. Orada bulunan ve 492'den 450'lere tarihlenen ayrı bir tablet grubu, kraliyet yapı işlerinde çalışan işçilere kısmen ayni tayın yerine ödenen gümüşü kaydeder.

E. Schmidt, Persepolis II, 1957; G. Cameron, Persepolis Treasury Tablets, 1948

Uzaklardan toplanan malzemeler

Belgelerde

Dareios'un Susa'daki kuruluş fermanı, yapı malzemelerinin nereden geldiğini sıralar. Lübnan'dan sediri, Gandara ve Karmania'dan başka keresteleri, Sardes ve Baktriya'dan altını, imparatorluğun dört bir yanından gelen halkların işlediği taş ve tuğlayı anar. Bu ölçekteki malzemelerin toplanıp zanaatkârlar ihtiyaç duyana dek şantiyede saklanması gerekiyordu.

DSf

Kralın küplerdeki hazinesi

Antik anlatı

Herodotos'a göre Kral, aldığı haracı, madeni eritip toprak küplere dökerek saklardı. Maden katılaşınca küpler kırılıp atılır, gerektiğinde bu som kütleden parçalar kesilirdi. Öykü basitleştirilmiş olabilir, ancak Pers servetinin hemen harcanmak yerine depoda tutulduğuna dair Yunan bakışını yansıtır.

Herodotus 3.96