Plataialılar

Atina'nın müttefiki küçük bir Boiotia kentinin yurttaşları, yaklaşık MÖ 519-479

Oyunda: Bölüm 8: Marathon Koyu, Bölüm 11: Final

Plataia, Kithairon Dağı'nın kuzey yamaçlarında küçük bir Boiotia kentiydi; büyük komşusu Thebai ile arası açıktı ve Atina'nın müttefikiydi. Yurttaşları, 490'da Marathon'da Atinalıların yanında duran tek Yunanlılardı; 479'da Mardonios'a karşı belirleyici kara savaşı da onların topraklarında yapıldı. Hiçbir Pers belgesi onların adını anmaz; bu yüzden hikâyeleri neredeyse tamamen Yunan yazarlardan gelir.

Oyunda: Oyun, Plataia'yı Marathon'da Atina'nın yanında savaşan tek kent ve 479'un savaş alanı olarak sunar. Her iki iddia da, Spartalıların ancak Marathon Savaşı bittikten sonra geldiğini söyleyen Herodotos'la örtüşür.

Atina'ya yönelen bir Boiotia kenti

Antik anlatı

Herodotos'a göre Thebai'nin baskısı altındaki Plataialılar önce kendilerini Sparta kralı Kleomenes'e teslim etmeyi önerdiler. Kleomenes ise Atina ile Thebai'yi birbirine düşürmeyi umarak onları Atina'ya yönlendirdi. Persler 490'da Marathon'a çıktığında Plataialılar bütün güçleriyle yola düştüler ve Atina saflarının sol kanadını üstlendiler. Herodotos, Atinalıların sonradan büyük şenliklerindeki dualara Plataia'yı da kattıklarını ekler.

Herodotus 6.108, 6.111

Belirsiz tarihler ve sayılar

Tartışmalı

Thukydides, Atina ile kurulan ittifakı 519'a tarihler. Bazı tarihçiler ise Kleomenes'in Orta Yunanistan'da daha iyi belgelendiği bir dönem olan 509 dolaylarını yeğler. Herodotos, Marathon'daki Plataialıların sayısını vermez. Çok daha sonraki yazarlar Cornelius Nepos ve Justinus 1.000 asker gönderdiklerini söyler; modern anlatılar bu sayıyı sıkça tekrarlasa da doğrulayamaz.

Thucydides 3.68; Cornelius Nepos, Miltiades 5; Justin, Epitome

480'de yakıldı, 479'da öcü alındı

Antik anlatı

Herodotos'a göre 480'de Plataialılar Artemision'da Atina gemilerinde kürek çekmeye yardım etti, ardından Salamis'e gitmek yerine ailelerini ve mallarını taşımak için evlerine döndü. Kserkses'in ordusu Thebaililerin öğüdüyle kentlerini yaktı. 479'da, Mardonios'u kendi topraklarında yenen Yunan ordusuna 600 hoplit gönderdiler. Thukydides'e göre Spartalı naip Pausanias bunun ardından onların bağımsızlığına saygı göstereceğine yemin etti.

Herodotus 8.1, 8.44, 8.50, 9.28; Thucydides 2.71

Yılanlı Sütun'daki adları

Belgelerde

479 yılının ganimetlerinden Delfi'de adanan tunç Yılanlı Sütun, Perslere karşı savaşan kentleri sıralar ve Plataialılar da aralarındadır. Sütun, Konstantinos döneminde götürüldüğü İstanbul Hipodromu'nda, hasarlı olarak bugün de ayaktadır. Hiçbir Pers metni Plataia'dan söz etmez; Kral'ın yazıtları küçük Yunan kentlerini değil, ülkeleri ve halkları anar.

Serpent Column inscription (R. Meiggs and D. Lewis, A Selection of Greek Historical Inscriptions, no. 27); Herodotus 9.81

Yeri değiştirilen sınır taşları

Geç dönem efsanesi

Yaklaşık altı yüzyıl sonra yazan Plutarkhos, bir kehanetin Aristeides'e ve Atinalılara, kendi topraklarında, Demeter ile Kore'nin ovasında savaşırlarsa zafer vaat ettiğini anlatır. Ona göre Plataialılar sorunu sınır taşlarını kaldırıp savaş alanını Atina'ya bırakarak çözmüştür. Hikâye güvenilir bir tarihten çok iki kentin dostluğuna bir övgü gibi okunur.

Plutarch, Aristides 11

Adının yanındaki amblem