Marathon Koyu

Toprak ve su

MÖ 491'de Kralın habercileri Yunan kentlerinden boyun eğmenin simgesi olan toprak ve su istedi. Pek çoğu verdi. Atinalılar habercileri bir çukura, Spartalılar ise bir kuyuya attı.

Herodotus 6.48-49, 7.133

Delos bağışlandı

Datis kutsal Delos adasını bağışladı ve Apollon'un sunağında üç yüz talent akgünlük yaktı. Persler, tanrıya tapınanların kentlerini cezalandırırken tanrının kendisini onurlandırdılar.

Herodotus 6.97

Eretria

Eretria, iki yurttaşı ihanet edene dek altı gün dayandı. Tapınakları Sardes'in öcünü almak için yakıldı, halkı da Susa yakınlarındaki Arderikka'ya sürüldü; Herodotos onların kendi zamanında hâlâ orada yaşadığını söyler.

Herodotus 6.100-101, 6.119

Hippias'ın dişi

Atina'nın eski tiranı Hippias, Persleri Marathon'a götürdü. Hapşırınca dişlerinden biri kuma düştü; bunun üzerine Attika'dan kendisine düşecek payın yalnızca bu olduğunu söyledi.

Herodotus 6.102, 6.107

Koşucu

Herodotos'a göre Pheidippides yaklaşık 240 km uzaklıktaki Sparta'ya iki günde koştu; Spartalılar dolunaydan önce yola çıkmayacaklardı. Zafer haberini Marathon'dan Atina'ya taşıyan koşu ise ilk kez beş yüzyıl sonra Plutarkhos ve Lukianos'ta görülür. Modern yarış bu efsaneden doğmuştur.

Herodotus 6.105-106; Plutarch, Moralia 347c; Lucian, A Slip of the Tongue 3

Hücum

Herodotos'a göre Atinalılar, sekiz stadion boyunca koşarak hücum eden ilk Yunanlılardı. Pers merkezi yarıp geçti, ancak Yunan kanatları üstün geldi ve merkezin üzerine kapandı. Herodotos 6.400 Pers ve 192 Atinalı ölü sayar.

Oyunda: Koşarak hücum yeteneğini yalnızca Marathon hoplitleri korur: düşmanın üzerine koşarak geldiler.

Herodotus 6.109-117

Gemilerin başında

Yunanlılar Persleri kumsala dek kovaladı ve yedi gemi ele geçirdi. Oyun yazarı Aiskhylos'un kardeşi Kynegeiros, bir geminin kıçına tutunurken elini kaybetti. Donanmanın geri kalanı kurtuldu.

Oyunda: Gemilerin yanındaki ordugâhı tutun: kasabanızdaki çarpışma budur.

Herodotus 6.113-115

Dağdaki kalkan

Tepelerden bir kalkan parladı ve donanma Atina'ya yönelip Sunion Burnu'nu dolandı. Atinalılar zamanında kentlerine döndüler. İşareti kimin verdiği Atina'da tartışıldı; Herodotos suçlanan Alkmaionidai ailesini savunur.

Herodotus 6.115-124

Soros

Atinalı ölüler savaş alanında, bugün hâlâ yaklaşık dokuz metre yüksekliğindeki büyük bir höyüğün, Soros'un altına gömüldü. 1890'da kazıldığında içinden kül, kemik ve MÖ 490 dolaylarına ait çanak çömlek çıktı.

Thucydides 2.34; V. Staïs, excavation of 1890