Ansiklopedi › Askerler ve gemiler

Arap Deve Süvarisi

Pers Kralının ordusunda deveye binen Arap okçular, yak. MÖ 525-479

Oyunda: Bölüm 2: Mızrak Taşıyıcı

Mısır, Suriye ve Mezopotamya arasındaki çöl kıyısının Arap halkları Pers krallarına yardım etti ve MÖ 480'de Kserkses'e deveye binen okçular olarak hizmet etti. Herodotos onları Kserkses'in ordusunda betimler. Ayrıca, Kyros'un kendi adamlarının bindiği develerin Sardes'te Lidyalıların atlarını ürküttüğüne dair ayrı bir hikâye de anlatır. Bunlar birlikte, develerin Pers savaş sanatında neden yer bulduğunu açıklar.

Oyunda: Oyunda atlar onunla karşı karşıya gelmez ve o da süvarileri okla düşürür; ama açık arazide mızrakçılar onu püskürtür. Bu fikir Herodotos'un Sardes anlatısından gelir. Herodotos ayrıca Kserkses'in develeri arkada tuttuğunu söyler ve hiçbir kaynak onları Yunanistan'da savaşırken göstermez.

Kralın ülkeleri arasında Araplar

Belgelerde

Dareios'un Behistun yazıtı, Arabistan'ı kendisine bağlanan ülkeler arasında sayar; mezarındaki liste gibi sonraki kraliyet listeleri de bu adı tekrarlar. Persepolis'teki Apadana merdivenlerinde armağan taşıyan heyetlerden biri yedeğinde tek hörgüçlü bir deve götürür ve bu heyet genellikle Arap olarak tanımlanır. Dolayısıyla Pers kayıtları Arapları imparatorluğun halklarından biri sayar.

DB §6; DNa; Apadana reliefs, Persepolis

Perslerden önce develi okçular

Belgelerde

Arap deve savaşçıları Kyros'tan çok önce de biliniyordu. Ninova'daki Asur saray kabartmaları, Asurbanipal'in MÖ 600'lü yıllarda Arap kabilelerine karşı yürüttüğü savaşları gösterir. Bu kabartmalarda her devede iki kişi bulunur; biri hayvanı yönetir, öteki yay çeker. Asur kayıtları ayrıca deve ve baharatla haraç ödeyen Arap kraliçelerinin ve reislerinin adlarını verir.

I. Eph'al, The Ancient Arabs, 1982

Herodotos'a göre Kserkses'in Arapları

Antik anlatı

Herodotos'a göre Kserkses'in ordusundaki Araplar kuşaklı uzun cüppeler giyer, geriye doğru kıvrılan uzun yaylar taşırlardı. Komutanları Dareios'un oğlu Arsames'ti. Herodotos ayrıca atlardan geri kalmayan develere bindiklerini ve atlar ürkmesin diye ordunun gerisine yerleştirildiklerini ekler. Arap deve süvarileriyle Libyalı savaş arabacılarını birlikte 20.000 olarak verir; bu sayı, tarihçilerin fazlasıyla abartılı saydığı bir ordu toplamının parçasıdır.

Herodotus 7.69, 7.86-87, 7.184

Sardes'te atlara karşı develer

Tartışmalı

Herodotos, Harpagos'un Kyros'a yük develerine adam bindirip Sardes önlerinde Kroisos'un süvarisine karşı sürmesini öğütlediğini anlatır. Lidya atları develerin görüntüsüne ve kokusuna dayanamayıp geri döndü. Ksenophon'un Kyros'u konu alan romanımsı eseri de benzer bir deve taktiğine yer verir, ama onu daha önceki bir savaşa yerleştirir. Tarihçiler deveye alışık olmayan atların ürkebileceğini kabul eder, ancak bu hilenin savaşı tek başına belirlediğinden kuşku duyar.

Herodotus 1.80; Xenophon, Cyropaedia 7.1

Haraç ödeyenler değil, dostlar

Antik anlatı

Herodotos'a göre Araplar hiçbir zaman tebaa durumuna düşürülmedi. Bir Arap kralının, MÖ 525'te Mısır'a yürüyen Kambyses ordusuna güvenli geçiş sözü verdiğini ve çöl boyunca deve tulumlarıyla su bıraktırdığını anlatır. Ayrıca Arapların Kral'a haraç yerine her yıl akgünlük armağan ettiğini söyler. Modern tarihçiler bunun bazı Arap toplulukları için geçerli olduğunu, diğerlerinin ise satraplıkların içinde yaşadığını düşünür.

Herodotus 3.4-9, 3.88, 3.97; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002