Ansiklopedi › Askerler ve gemiler

Dağlı Okçu

Zagros ve Persis yaylalarının yaycıları, yaklaşık MÖ 550-479

Dağlı Okçu, oyunda Pers çekirdek topraklarının yanında ve kraliyet kentleri arasındaki yollar boyunca yaşayan dağ halklarının yaycılarına verilen addır. Hiçbir antik yazar bu adla bir birlik tanımlamaz. Sonraki Yunan yazarları, kendi geçitlerini tutan Uksiler ve Kossaioslar gibi dağlı toplulukları anlatır; Strabon da Kossaiosların çok sayıda okçusu olduğunu söyler.

Oyunda: Oyunda, seviyesine göre adı değişen bir düşman okçusu olarak gösterilir. Yayaları ve okçuları tek tek avlarken mızrakçılar oklarını kolayca savuşturur; bu, kayıtlara geçmiş bir birlik türü değil, oyunun bir basitleştirmesidir.

Dağ halkları

Antik anlatı

Herodotos, Mardları da Dailer, Dropikler ve Sagartialılarla birlikte, çiftçi değil göçebe olarak nitelediği Pers boyları arasında sayar. Arrianos ise Susa'dan Persis'e uzanan yol üzerindeki dağlılar olan Uksileri anlatır; bunlar, oyunun döneminden çok sonra, yaklaşık 331'de geçitleri İskender'e karşı tutmuştu. Bu yazarlar söz konusu toplulukları dışarıdan görmüştür ve onların nasıl örgütlendiği ya da nasıl savaştığı hakkında pek az şey söyler.

Herodotus 1.125; Arrian, Anabasis 3.17

Yaylar ve ok uçları

Belgelerde

Dareios, Nakş-ı Rüstem'deki mezar yazıtında yaya ve atlı okçuluk becerisini kendi erdemleri arasında sayar. Bu, okçuluğun ideal Pers erkeğine ilişkin kraliyet tasvirinin bir parçası olduğunu gösterir. Persepolis'teki kazılarda çok sayıda tunç ve demir ok ucu bulunmuştur; bunların çoğu, bölgenin her yanında yaygın olan üç kanatlı türdendir. Bu tür ok uçları tek bir halka bağlanamaz; dolayısıyla dağlı okçuların kendisini değil, silahın kullanımını gösterirler.

DNb; E. Schmidt, Persepolis II, 1957

Geçiş bedeli

Tartışmalı

Arrianos'a göre Uksiler, ülkelerinden geçiş için Pers krallarından aldıkları ödemeleri talep ediyordu. Strabon ise kralların Kossaialılara armağanlar verdiğini ve Kossaialıların çok sayıda okçu çıkarabildiğini söyler. Bu kanıtlar geç döneme aittir ve MÖ 479 öncesini yansıtmıyor olabilir. Eski yorumlar bu ödemeleri kraliyet zaafı olarak görürdü; Briant ise bunların dağlıları krala bağlayan, pazarlıkla kurulmuş bir alışveriş olduğunu savunur.

Arrian, Anabasis 3.17; Strabo 11.13.6; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002

Kalkanlara karşı oklar

Antik anlatı

Herodotos, Plataia'da Pers piyadesinin örgü kalkanlardan bir duvar kurup ardından ok attığını anlatır. Bu duvar yıkılana dek pek çok Spartalının öldüğünü ya da yaralandığını söyler. Anlatısı, bu dönemde savaşta hem okçuluğun hem de kalkanların önem taşıdığını gösterir. Mızrakçıların oklara düpedüz aldırmayabileceği düşüncesini ise desteklemez.

Herodotus 9.61-62