Ansiklopedi › Binalar

Kervan Avlusu

Ahameniş İmparatorluğu'nda kara ticareti ve yük hayvanlarıyla taşımacılık, yaklaşık MÖ 550-479

Oyunda: Bölüm 1: Kurucunun Mezarı

Mallar, Pers İmparatorluğu'nda, Kral'ın yönetiminin bakımını üstlenip denetlediği yollar boyunca eşek, katır ve deve sırtında taşınırdı. Uzak mesafe ticareti çoğunlukla özel tüccarların ve tapınak hanelerinin elindeydi; devlet ise bu ticareti vergilendirerek ve kendi tahıl, şarap ve gümüş stoklarını taşıyarak kazanç sağlıyordu.

Oyunda: Kervan Avlusu'nda oyuncu her malı kapalı, ithalat ya da ihracat olarak ayarlayabilir; kraliyet kervanları da burada alım satım yapar. Bu bir basitleştirmedir: kaynaklar, kasabalarla ticaret yapan kraliyet kervanlarına değil, özel tüccarların yürüttüğü ve Kral'ın vergilendirdiği bir ticarete işaret eder.

Kralın yollarında yük hayvanları

Belgelerde

Persepolis Tahkimat tabletleri, mühürlü izin belgeleriyle yolculuk eden kafilelerin Persis ve Elam yolları boyunca menzillerden tayın aldığını kaydeder. Eşekler, atlar ve develer bu metinlerde kendi yem paylarına sahip iş hayvanları olarak geçer. Persepolis'teki Apadana kabartmalarında ise Baktriyalılar gibi heyetler, Kral'a armağan olarak çift hörgüçlü develer getirir.

R. Hallock, Persepolis Fortification Tablets, 1969; Apadana reliefs, Persepolis

Babilonya tüccarları

Belgelerde

Babil'deki Egibi arşivi, Kyros, Kambyses ve Dareios dönemlerinde gümüş ödünç veren, toprak kiralayan ve hurma, arpa ve başka mallarla ticaret yapan bir aile şirketini gösterir. Babil sözleşmeleri ticari ortaklıkları çoğu zaman "yol" ya da "yolculuk" anlamına da gelen harranu sözcüğüyle anlatır. Bu tür şirketler mallarının büyük kısmını karadan olduğu kadar nehirler ve kanallar boyunca teknelerle de taşırdı.

K. Abraham, Business and Politics under the Persian Empire, 2004

Ticari mallardan alınan gümrük

Belgelerde

Mısır'dan, muhtemelen Kserkses'in on birinci yılına, yani yaklaşık 475'e tarihlenen Aramice bir gümrük hesabı, bir limana gelen İon ve Fenike gemilerini ve yüklerinden kraliyet hanesi adına alınan vergileri listeler. Bu bir deniz ticareti kaydıdır, ancak yönetimin ticareti kendisi yürütmek yerine onu nasıl vergilendirdiğini gösterir.

B. Porten and A. Yardeni, Textbook of Aramaic Documents from Ancient Egypt, vol. 3, 1993, TAD C3.7

Pers ticaretine Yunan bakışı

Antik anlatı

Herodotos'a göre Kyros, Yunanlıları çarşı meydanları yüzünden alaya aldı; Herodotos, Perslerin pazar yerlerini hiç kullanmadığını da ileri sürer. Ayrıca Perslerin, düzenli haraç belirlediği için Dareios'a esnaf dediğini aktarır. Sardes'te savaş alanına getirilen develerden ve Arapların Kral'a yıllık armağanlarını, Arabistan'ın ürünü olarak tanımladığı akgünlükle ödediğinden söz eder.

Herodotus 1.80; 1.153; 3.89; 3.97; 3.107

Yol menzilleri mi, kervansaraylar mı

Tartışmalı

Herodotos, Sardes'ten Susa'ya uzanan yol boyunca iyi konaklama yerleri olan kraliyet menzillerini anlatır. Tüccarlar için yapılmış duvarlı kervansaray çok daha sonraki bir biçimdir ve tarihçiler özel tüccarların Kralın menzillerini kullanıp kullanamadığını tartışır. Tabletler çoğunlukla resmî yolcuları kaydeder.

Herodotus 5.52; P. Briant, From Cyrus to Alexander, 2002