خلیج ماراتن

خاک و آب

در 491 پ.م. جارچیان شاه از شهرهای یونانی خاک و آب، نشانهٔ فرمانبرداری، خواستند. بسیاری دادند. آتن جارچیان را در گودالی افکند و اسپارت در چاهی.

Herodotus 6.48-49, 7.133

دلوس در امان ماند

داتیس جزیرهٔ مقدس دلوس را در امان گذاشت و سیصد تالان کندر بر محراب آپولون سوزاند. پارسیان خدا را گرامی داشتند، حتی هنگامی که شهرهای پرستندگانش را کیفر می‌دادند.

Herodotus 6.97

ارتریا

ارتریا شش روز پایداری کرد تا آنکه دو تن از شهروندانش به آن خیانت کردند. معابدش به تلافی سارد سوزانده شد و مردمش را به آردریکا نزدیک شوش بردند؛ هرودوت می‌گوید در روزگار او هنوز آنجا می‌زیستند.

Herodotus 6.100-101, 6.119

دندان هیپیاس

هیپیاس، خودکامهٔ پیشین آتن، پارسیان را تا ماراتن راه نمود. عطسه‌ای زد و دندانی در شن‌ها از دست داد و گفت سهم او از آتیکا همین است و بس.

Herodotus 6.102, 6.107

دونده

به گفتهٔ هرودوت، فیدیپیدس در دو روز تا اسپارت دوید، نزدیک به 240 کیلومتر؛ اسپارتیان پیش از ماه تمام لشکر نمی‌کشیدند. دویدن از ماراتن تا آتن با خبر پیروزی نخستین بار نزد پلوتارک و لوکیانوس، پنج سده بعد، پدیدار می‌شود. مسابقهٔ امروزی از همان افسانه برخاسته است.

Herodotus 6.105-106; Plutarch, Moralia 347c; Lucian, A Slip of the Tongue 3

یورش

به گفتهٔ هرودوت، آتنیان نخستین یونانیانی بودند که دوان‌دوان، به درازای هشت استادیون، یورش بردند. قلب سپاه پارسی صف آنان را شکافت، اما جناح‌های یونانی پیروز شدند و از دو سو آن را در میان گرفتند. هرودوت کشتگان پارسی را 6,400 و کشتگان آتنی را 192 تن می‌شمارد.

در بازی: تنها هوپلیت‌های ماراتن دوِ تند خود را نگه می‌دارند: آنان دوان‌دوان پیش آمدند.

Herodotus 6.109-117

کنار کشتی‌ها

یونانیان پارسیان را تا ساحل دنبال کردند و هفت کشتی را گرفتند. دست کونگیروس، برادر آیسخولوسِ نمایشنامه‌نویس، هنگامی که پاشنهٔ کشتی‌ای را چسبیده بود، بریده شد. باقی ناوگان گریخت.

در بازی: اردوگاه کنار کشتی‌ها را نگه دار: نبرد در شهر تو.

Herodotus 6.113-115

سپر بر کوه

سپری از بلندی‌ها درخشید و ناوگان گرداگرد دماغهٔ سونیون به سوی آتن روان شد. آتنیان به‌موقع به خانه بازگشتند. اینکه چه کسی علامت داد در آتن محل بحث بود؛ هرودوت از خاندان آلکمئونیدها که به این کار متهم شده بود دفاع می‌کند.

Herodotus 6.115-124

سوروس

کشتگان آتنی در همان میدان زیر تپه‌ای بزرگ، سوروس، به خاک سپرده شدند که هنوز نزدیک به نه متر بلندی دارد. در کاوش سال 1890 در آن خاکستر، استخوان و سفال‌هایی از حدود 490 پ.م. یافت شد.

Thucydides 2.34; V. Staïs, excavation of 1890